تحلیل تطبیقی عمق شناختی مفاهیم فیزیک در کتاب های علوم تجربی پایه پنجم و ششم ابتدایی بر اساس طبقه بندی تجدیدنظر شده بلوم

هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی عمق شناختی مفاهیم فیزیک در کتاب های علوم تجربی پایه پنجم و ششم ابتدایی بر اساس طبقه بندی تجدیدنظر شده بلوم است. روش پژوهش آمیخته با طرح اکتشافی و جامعه آماری شامل کلیه محتوای مرتبط با مفاهیم فیزیک (متن، تصاویر، فعالیت ها، مثال ها، پرسش ها و تمرین ها) در کتاب های علوم تجربی پایه پنجم و ششم و نیز متخصصان تعلیم و تربیت بود. نمونه گیری به صورت تمام شماری برای کتاب ها و هدفمند برای انتخاب ۲۰ خبره انجام شد. داده ها با چک لیست محقق ساخته مبتنی بر سطوح شش گانه بلوم گردآوری شدند. روایی ابزار با تایید متخصصان و پایایی آن با ضریب کاپای ۸۸/۰ تایید گردید. تحلیل داده ها با آمار توصیفی و آزمون خی دو انجام شد. یافته ها نشان داد که در پایه پنجم، سطح به کارگیری با ۴/۲۹ درصد بیشترین و تحلیل با ۸/۱۱ درصد کمترین سهم را دارند. در پایه ششم، سطح به کارگیری با ۱/۲۰ درصد بیشترین و سطوح به خاطر سپردن و فهمیدن هر یک با ۰/۱۴ درصد کمترین سهم را دارند. شاخص دشواری در پایه ششم (۶۱/۳) بالاتر از پایه پنجم (۴۴/۳) است و تفاوت توزیع سطوح شناختی بین دو پایه معنادار است (۰۰۳/۰= P). با وجود افزایش سهم سطوح عالی در پایه ششم، سطح تحلیل در هر دو پایه سهم ناچیزی دارد. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود مولفان و برنامه ریزان آموزشی با افزایش سهم سطوح بالای شناختی و طراحی فعالیت های مسئله محور، زمینه را برای پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

تحلیل محتوا ، طبقه بندی بلوم ، مفاهیم فیزیک ، عمق شناختی ، کتاب های علوم تجربی.