تحلیل روان شناختی، فقهی و حقوقی کودک آزاری و چالش های پیشگیری از آن در نظام حقوقی ایران

کودک آزاری یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی و از مصادیق نقض حقوق بنیادین کودکان است که آثار زیان بار آن نه تنها سلامت جسمی و روانی کودک، بلکه امنیت و سلامت جامعه را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. این پدیده در اشکال مختلف جسمی، روانی، جنسی و غفلت بروز یافته و پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت متعددی را برای قربانیان به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ابعاد روان شناختی، فقهی و حقوقی کودک آزاری و بررسی چالش های پیشگیری از آن در نظام حقوقی ایران انجام شده است. این مطالعه از نوع مروری و با روش کتابخانه ای تحلیلی صورت گرفته و داده های مورد نیاز از منابع علمی، فقهی، حقوقی و اسناد قانونی گردآوری و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که کودک آزاری علاوه بر ایجاد اختلالات روانی و رفتاری در کودکان، از منظر فقه اسلامی نیز با اصولی همچون حفظ کرامت انسانی، منع اضرار و حمایت از افراد آسیب پذیر در تعارض است. همچنین اگرچه قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹ گامی موثر در جهت حمایت از کودکان محسوب می شود، اما چالش هایی نظیر ضعف سازوکارهای شناسایی و گزارش دهی، ناکافی بودن آموزش های عمومی، برخی موانع فرهنگی و محدودیت های اجرایی همچنان در مسیر پیشگیری موثر از کودک آزاری وجود دارد. بر این اساس، تقویت آموزش های پیشگیرانه، توسعه حمایت های روانی و اجتماعی، افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول و ارتقای ضمانت های اجرایی قوانین می تواند نقش موثری در کاهش موارد کودک آزاری و حمایت بهتر از کودکان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کودک آزاری ، پیشگیری از جرم ، حقوق کودک ، فقه اسلامی ، نظام حقوقی ایران ، حمایت از اطفال و نوجوانان ، آسیب های روان شناختی.