تحلیل موانع و فرصت های تحقق «اقتصاد چرخشی» در مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریب در پروژه های عمرانی بزرگ.

مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریب یکی از مهم ترین چالش های صنعت ساخت وساز در مسیر دستیابی به توسعه پایدار به شمار می رود. افزایش حجم پسماندهای عمرانی، محدودیت منابع طبیعی، رشد هزینه های دفع پسماند و تشدید پیامدهای زیست محیطی، ضرورت گذار از الگوی خطی مصرف منابع به الگوی اقتصاد چرخشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل موانع و فرصت های تحقق اقتصاد چرخشی در مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریب در پروژه های عمرانی بزرگ انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است و داده های آن از طریق مطالعه کتابخانه ای، مرور نظام مند منابع علمی معتبر و تحلیل اسناد تخصصی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که تحقق اقتصاد چرخشی تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل نهادی، حقوقی، مدیریتی، اقتصادی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی قرار دارد. ضعف سیاست گذاری، نبود هماهنگی نهادی، محدودیت های قانونی، هزینه های اولیه سرمایه گذاری، کمبود فناوری های پیشرفته بازیافت، ضعف آموزش و پایین بودن آگاهی ذی نفعان، از مهم ترین موانع توسعه این رویکرد محسوب می شوند. در مقابل، توسعه فناوری های نوین، گسترش بازار مصالح بازیافتی، ارتقای بهره وری منابع، کاهش هزینه های چرخه عمر پروژه، کاهش انتشار آلاینده ها، حفظ منابع طبیعی و تقویت همکاری میان دولت، صنعت و مراکز علمی، مهم ترین فرصت های استقرار اقتصاد چرخشی را تشکیل می دهند. بر اساس چارچوب مفهومی پژوهش، تعامل و هم افزایی میان سیاست گذاری کارآمد، حکمرانی یکپارچه، مدیریت پروژه، نوآوری فناورانه و مشارکت فعال ذی نفعان، نقش تعیین کننده ای در موفقیت مدیریت پایدار پسماندهای ساختمانی دارد. در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه چارچوبی تحلیلی و یکپارچه، می تواند مبنایی برای تصمیم گیری مدیران، سیاست گذاران و پژوهشگران در جهت توسعه اقتصاد چرخشی، بهبود مدیریت پسماندهای ساختمانی و ارتقای پایداری پروژه های عمرانی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، مدیریت پسماندهای ساختمانی و تخریب ، پروژه های عمرانی ، توسعه پایدار ، بازیافت مصالح