تدوین برنامه راهبردی بهینه سازی ناوگان حمل ونقل عمومی شهری با تاکید بر مدیریت چرخه عمر خودروهای عمومی (مطالعه موردی: شهر بندرعباس(

حمل ونقل عمومی شهری یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار شهری و از مهم ترین عوامل ارتقای کیفیت زندگی شهروندان به شمار می رود. عملکرد مطلوب این سیستم به میزان قابل توجهی به وضعیت ناوگان حمل ونقل، قابلیت اطمینان خودروها، هزینه های بهره برداری و کیفیت مدیریت دارایی های ناوگان وابسته است. در بسیاری از شهرهای ایران، از جمله بندرعباس، بخش قابل توجهی از ناوگان اتوبوسرانی و خودروهای حمل ونقل عمومی با مشکلاتی نظیر فرسودگی، افزایش هزینه های تعمیر و نگهداری، کاهش قابلیت اطمینان، مصرف بالای سوخت، کاهش بهره وری عملیاتی و محدودیت منابع مالی برای نوسازی مواجه است. در چنین شرایطی، تصمیم گیری درباره تعمیر، بازسازی یا جایگزینی خودروها، بدون برخورداری از یک برنامه راهبردی مبتنی بر مدیریت چرخه عمر، موجب افزایش هزینه های بلندمدت و کاهش کیفیت خدمات حمل ونقل عمومی خواهد شد.هدف این پژوهش، تدوین برنامه ای راهبردی برای بهینه سازی ناوگان حمل ونقل عمومی شهری با تاکید بر مدیریت چرخه عمر خودروهای عمومی در شهر بندرعباس است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد مدیریت ناوگان شهری، تحلیل وضعیت ناوگان حمل ونقل عمومی، گزارش های فنی و مرور پژوهش های داخلی و بین المللی گردآوری شده است. در این مطالعه، شاخص هایی مانند سن ناوگان، هزینه های تعمیر و نگهداری، میزان خرابی، مصرف سوخت، قابلیت دسترس پذیری ناوگان، عمر اقتصادی خودروها و هزینه چرخه عمر به عنوان معیارهای اصلی ارزیابی در نظر گرفته شده اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که به کارگیری رویکرد مدیریت چرخه عمر دارایی ها (Asset Life Cycle Management) می تواند موجب کاهش هزینه های تعمیرات، افزایش قابلیت بهره برداری ناوگان، بهبود برنامه ریزی نوسازی، افزایش عمر اقتصادی خودروهای قابل بازسازی و ارتقای کیفیت خدمات حمل ونقل عمومی شود. همچنین نتایج بیانگر آن است که استفاده از مدل های تصمیم گیری مبتنی بر هزینه چرخه عمر، نسبت به روش های سنتی مبتنی بر هزینه اولیه، کارایی بیشتری در تخصیص منابع مالی و برنامه ریزی نوسازی ناوگان دارد. در پایان، چارچوبی راهبردی برای مدیریت یکپارچه چرخه عمر ناوگان حمل ونقل عمومی شهر بندرعباس ارائه شده است که می تواند به عنوان الگویی برای سایر کلان شهرها و شهرهای در حال توسعه نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل عمومی شهری ، مدیریت ناوگان ، مدیریت چرخه عمر ، نوسازی ناوگان ، مدیریت دارایی ، اتوبوسرانی شهری ، برنامه ریزی راهبردی ، بندرعباس.