تبیین نقش مولفه های طراحی بیوفیلیک در کاهش خستگی روانی کارکنان ساختمان های اداری

در دهه های اخیر، توسعه شهرنشینی، گسترش فضاهای کاری بسته و کاهش ارتباط انسان با طبیعت، موجب افزایش خستگی روانی، استرس شغلی و کاهش عملکرد شناختی کارکنان در محیط های اداری شده است. در این میان، طراحی بیوفیلیک به عنوان یکی از مهم ترین رویکردهای معماری سلامت محور، بر ایجاد و تقویت ارتباط انسان با طبیعت از طریق به کارگیری مولفه هایی همچون فضای سبز، نور طبیعی، دید به طبیعت، آب، مصالح طبیعی و تهویه طبیعی تاکید دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مولفه های طراحی بیوفیلیک در کاهش خستگی روانی کارکنان ساختمان های اداری و تبیین سازوکارهای اثرگذاری آن ها انجام شده است. روش تحقیق از نوع مروری–تحلیلی بوده و داده ها از طریق بررسی و تحلیل منابع علمی معتبر داخلی و خارجی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مولفه های طراحی بیوفیلیک از طریق دو سازوکار اصلی «بازیابی توجه» و «کاهش استرس» موجب بهبود سلامت روان، افزایش تمرکز، کاهش خستگی ذهنی و ارتقای بهره وری کارکنان می شوند. همچنین نتایج بیانگر آن است که شواهد نشان می دهد صرف حضور عناصر طبیعی کافی نیست و کیفیت ادراک و تعامل کاربران با این عناصر نقش تعیین کننده تری در پیامدهای روان شناختی دارد. ازاین رو، به کارگیری اصول طراحی بیوفیلیک می تواند به عنوان راهکاری موثر در طراحی ساختمان های اداری سلامت محور مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

طراحی بیوفیلیک ، ساختمان های اداری ، بازیابی توجه ، کاهش استرس ، سلامت روان.