از سخنرانی تا تسهیلگری: هنر پرسشگری موثر و مهارت حل مسئله در فرآیند تدریس

در نظام های آموزشی سنتی، معلم اغلب در نقش «منبع انتقال دانش» و سخنران ظاهر می شود که این رویکرد به دلیل یک سویه بودن، مانع از مشارکت فعال و رشد خلاقیت فراگیران می گردد. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی-توصیفی، به بررسی گذار از مدل «سخنرانی محور» به مدل «تسهیلگری» می پردازد. هدف اصلی این مقاله، واکاوی هنر پرسشگری موثر و تقویت مهارت حل مسئله در کلاس درس به عنوان ابزارهایی برای جایگزینی سیستم های کنترل گر (پاداش و تنبیه) با فضای «عشق و کرامت» است. یافته های نظری و تجربی نشان می دهد که پرسشگری سقراطی و چالش های مسئله محور، نه تنها سطح یادگیری عمیق را ارتقا می بخشد، بلکه با کاهش تنش های کلاس، به بهبود سلامت روان معلمان و دانش آموزان منجر می شود. این مقاله ضمن تبیین الگوهای عملی برای تسهیلگری، پیشنهاد می کند که معلم به جای ارائه پاسخ های آماده، با طراحی موقعیت های یادگیری، دانش آموز را به عامل فعال در فرآیند کشف دانش تبدیل کند. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که تغییر در نوع تعاملات کلامی معلم، بستر مناسبی برای پرورش تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

تسهیلگری ، پرسشگری موثر ، حل مسئله ، عشق و کرامت ، مدیریت کلاس ، یادگیری مشارکتی ، رویکرد دانش آموز محور.