رابطه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی با انگیزش پیشرفت و اشتیاق به یادگیری

پیشرفت سریع فناوری های هوش مصنوعی، چشم انداز آموزش را به طور بنیادین دگرگون ساخته و فرصت های نوینی برای شخصی سازی یادگیری و ارتقای تجربه آموزشی پدید آورده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی با انگیزش پیشرفت و اشتیاق به یادگیری در میان دانشجویان دوره کارشناسی انجام شده است. این مطالعه از رویکرد کمی و طرح همبستگی بهره برده و جامعه آماری آن را دانشجویان دانشگاه های دولتی کشور در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تشکیل داده اند. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۳۸۴ دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه سواد هوش مصنوعی، مقیاس انگیزش پیشرفت هرمنس و پرسشنامه اشتیاق به یادگیری فردریکز و همکاران استفاده شد. داده های گردآوری شده با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که بین استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و انگیزش پیشرفت دانشجویان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و این ابزارها با فراهم کردن بازخورد فوری، مسیرهای یادگیری انطباق پذیر و تجارب تعاملی، به تقویت انگیزه درونی و هدف گرایی یادگیرندگان کمک می کنند. همچنین، میان استفاده از هوش مصنوعی و اشتیاق به یادگیری در ابعاد شناختی، رفتاری و عاطفی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که سواد هوش مصنوعی به عنوان متغیر پیش بینی کننده قوی تر، توانست ۷/۱۰ درصد از واریانس انگیزش پیشرفت را تبیین کند. علاوه بر این، متغیر تاب آوری تحصیلی به عنوان عامل تعدیل گر در رابطه میان استفاده از هوش مصنوعی و اشتیاق به یادگیری شناسایی شد. این یافته ها بر اهمیت توسعه برنامه های سواد هوش مصنوعی و توانمندسازی یادگیرندگان برای استفاده موثر و اخلاقی از این فناوری ها در محیط های آموزشی تاکید دارند. پژوهش حاضر نشان می دهد که هوش مصنوعی صرفا به عنوان یک ابزار فنی نیست، بلکه عاملی موثر در تغییر نگرش ها، انگیزه ها و رفتارهای یادگیری محسوب می شود که به شرط طراحی صحیح و استفاده آگاهانه، می تواند به ارتقای کیفیت آموزش و پرورش یادگیرندگان خودراهبر و پرشور منجر شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، انگیزش پیشرفت ، اشتیاق به یادگیری ، یادگیری الکترونیکی ، سواد دیجیتال ، دانشجویان