جایگاه برنامه ریزی مدیریت اجرایی پدافند غیرعامل در توسعه سطح امنیتی شهرها

منظور از پدافند غیرعامل شهری مجموعه اقداماتی است که بدون نیاز به کاربرد تجهیزات نظامی و صرفا بر مبنای برنامه ریزی و طراحی معماری و با ارائه تمهیداتی در فرم ساختمان نماهای جانبی بازشوهای خارجی و سیرکولاسیون داخلی در پی محدود نمودن آسیب های ناشی از انفجار تهدیدات نظامی سیل زلزله و بهبود قابلیت های فضای کالبدی به منظور تامین محافظت از جان افراد و به حداقل رساندن تلفات جانی ناشی از خطرات در شهرها می باشد. امنیت شهری به عنوان یکی از ارکان بنیادین توسعه پایدار، تاب آوری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، بیش از پیش نیازمند رویکردهای پیشگیرانه و ساختاری است. شهرهای معاصر با تهدیدات پیچیده و چندلایه ای مواجه اند که دامنه آن از بلایای طبیعی مانند زلزله و سیل تا تهدیدات انسان ساخت شامل خرابکاری زیرساخت ها، حملات تروریستی و تهدیدات سایبری گسترده می شود. تمرکز جمعیت و زیرساخت های حیاتی در محدوده های شهری فشرده، شدت و گستره اثرات بحران ها را افزایش می دهد و ضرورت طراحی شهری مقاوم و دفاع محور را تقویت می کند. پدافند غیرعامل به عنوان راهبردی پیشگیرانه و میان رشته ای، با مقاوم سازی زیرساخت ها، اصلاح ساختار فضایی شهر و مدیریت هوشمند منابع، تاب آوری عملکردی، اجتماعی و مدیریتی شهر را تضمین می کند. این رویکرد با پراکندگی منطقی مراکز حیاتی، ایجاد مسیرهای جایگزین شبکه های انرژی و ارتباطات، لایه بندی فضاهای مهم و کنترل دسترسی به مراکز حساس، ضمن کاهش آسیب پذیری، اعتماد اجتماعی و حس امنیت روانی شهروندان را تقویت می کند.