چالش های مشاوره تحصیلی در عصر دیجیتال: مطالعه موردی دانش آموزان نسل زد

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش های مشاوره تحصیلی در عصر دیجیتال با تمرکز بر دانش آموزان نسل زد به عنوان مطالعه موردی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع پیمایشی با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ و همچنین مشاوران تحصیلی شاغل در مدارس این منطقه تشکیل می دهند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند در بخش کیفی، تعداد ۱۵ نفر از مشاوران و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای در بخش کمی، تعداد ۳۸۴ نفر از دانش آموزان به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها در بخش کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته و در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته چالش های مشاوره تحصیلی استفاده گردید. روایی محتوایی پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با استفاده از آزمون های تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس و آزمون فریدمن انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین چالش های مشاوره تحصیلی در عصر دیجیتال برای دانش آموزان نسل زد شامل شکاف نسلی در الگوهای ارتباطی، کاهش تعاملات حضوری و افزایش وابستگی به فضای دیجیتال، ناکارآمدی رویکردهای سنتی مشاوره، رشد پدیده آزار سایبری، و تغییر ماهیت هویت تحصیلی و مسیرهای شغلی می باشند. همچنین، نتایج نشان داد که بین دیدگاه مشاوران و دانش آموزان نسبت به این چالش ها تفاوت معناداری وجود دارد و دانش آموزان نسل زد به طور معناداری استفاده از ابزارهای دیجیتال را در فرایند مشاوره ترجیح می دهند. نتایج این پژوهش می تواند در طراحی برنامه های توانمندسازی مشاوران تحصیلی و بازنگری در رویکردهای مشاوره متناسب با ویژگی های نسل زد مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مشاوره تحصیلی ، عصر دیجیتال ، نسل زد ، چالش های مشاوره ، دانش آموزان.