بررسی اسنادی اضطراب شغلی در معلمان شاغل در مدارس (آموزش) کودکان استثنایی: مروری بر مبانی نظری و پژوهش های پیشین

اضطراب شغلی به عنوان یکی از شایع ترین آسیب های روانی در محیط های کاری پرفشار، تاثیرات منفی قابل توجهی بر سلامت روانی، جسمی و کیفیت تدریس معلمان دارد. این پدیده در حوزه آموزش کودکان استثنایی به دلیل ماهیت تعاملی شدید، ضرورت صرف توجه فردی و مواجهه مستمر با چالش های رفتاری و شناختی دانش آموزان با نیازهای ویژه، با شدت و فرسودگی بالاتری نمود می یابد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اسنادی اضطراب شغلی در معلمان شاغل در مدارس (آموزش) کودکان استثنایی از طریق مروری جامع بر مبانی نظری و پژوهش های پیشین انجام شد. روش تحقیق در این مطالعه، اسنادی (کتابخانه ای) بود. جامعه ی تحلیل شامل تمامی اسناد مکتوب، کتاب ها و مقالات علمی - پژوهشی داخلی و خارجی مرتبط بود که به روش فیش برداری کیفی و تبیین عقلانی - تحلیلی مورد واکاوی قرار گرفتند.یافته های حاصل از تحلیل اسناد نشان داد که اضطراب شغلی در معلمان شاغل در مدارس کودکان استثنایی، پدیده ای چندبعدی و محصول چرخه متقابل عوامل ساختاری، سازمانی و پیامدهای فرساینده روانی - جسمانی است. از منظر تئوریک، تقاضای شغلی و تعاملی بالا در کنار کنترل و اختیارات ساختاری پایین (مدل کارازک) و عدم تعادل میان تلاش روانی مضاعف معلمان با نظام پاداش دهی و حمایت های سازمانی (مدل سیگریست)، محرک های اصلی تولید اضطراب مزمن و فرسودگی عاطفی در این مدارس هستند. همچنین اسناد تایید کردند که تعارض های کاری، روابط بین فردی نامطلوب و ضعف ساختارهای حمایتی، این اضطراب را تشدید کرده و به صورت نشانه های روان تنی، اختلالات خواب و نهایتا افت کیفیت تدریس تظاهر می یابد. در نتیجه، کنترل اضطراب شغلی در این حوزه نیازمند بازنگری در سیاست های حمایتی آموزش وپرورش استثنایی و اصلاحات ساختاری سازمانی است.

کلیدواژه ها:

اضطراب شغلی ، مدارس کودکان استثنایی ، فرسودگی شغلی ، سلامت روان ، روش اسنادی.