تحلیل کارایی هزینه کرد آموزشی بررسی رابطه میان تخصیص منابع مالی به زیرساخت ها و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با استفاده از تحلیل پوششی داده ها (DEA)

زمینه و هدف: تخصیص بهینه منابع مالی در نظام آموزشی یکی از چالش های اساسی سیاست گذاران آموزشی است. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی کارایی فنی و تخصیصی واحدهای آموزشی (مدارس) با تمرکز بر نقش زیرساخت های فیزیکی و آموزشی در ارتقای شاخص های پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است. روش پژوهش: این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کمی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه مدارس دولتی دوره متوسطه اول شهرستان زرندیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ می باشد. برای ارزیابی کارایی از مدل «تحلیل پوششی داده ها» (DEA) با رویکرد بازده ثابت به مقیاس (CRS) و بازده متغیر به مقیاس (VRS) استفاده شد. ورودی های مدل شامل بودجه عملیاتی، هزینه های زیرساختی، تعداد معلمان و تجهیزات آموزشی و خروجی ها شامل میانگین نمرات دانش آموزان، نرخ قبولی در آزمون های استاندارد و شاخص های مهارتی بود. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین کارایی فنی مدارس مورد مطالعه برابر با ۰. ۷۲ است، که حاکی از وجود پتانسیل ۲۸ درصدی برای بهبود خروجی ها بدون افزایش ورودی هاست. همبستگی مثبت و معناداری بین شدت سرمایه گذاری در زیرساخت های باکیفیت (به جای کمیت) و کارایی آموزشی مشاهده شد. همچنین، مدارس دارای نسبت بهینه هزینه کرد زیرساخت به بودجه کلی، عملکرد آموزشی بهتری از خود نشان دادند. نتیجه گیری: صرف هزینه مالی بالا لزوما منجر به پیشرفت تحصیلی نمی شود، بلکه «کارایی توزیع» این منابع بر روی زیرساخت های اثرگذار کلیدی است. سیاست گذاران باید از الگوی هزینه کرد خطی فاصله گرفته و به سمت تخصیص هدفمند و پایش مستمر کارایی حرکت کنند.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده ها (DEA) ، کارایی آموزشی ، تخصیص منابع مالی ، زیرساخت های آموزشی ، پیشرفت تحصیلی ، مدیریت آموزشی.