بررسی اثربخشی اجرای بازی وارسازی (Gamification) مبتنی بر فرهنگ بومی در افزایش خودکارامدی و مشارکت تحصیلی دانش آموزان در مناطق کمتر برخوردار

در سالهای اخیر، نظامهای آموزشی بیش از گذشته با مسئله کاهش انگیزش تحصیلی، افت مشارکت دانشآموزان و ضعف در کیفیت تجربه یادگیری مواجه شده اند. این مسئله در مدارس مناطق کمبرخوردار به دلیل محدودیت امکانات آموزشی، شرایط اقتصادی و اجتماعی و فاصله میان آموزش رسمی و زیست فرهنگی دانشآموزان، نمود بیشتری پیدا کرده است. در چنین شرایطی، استفاده از روشهای نوین آموزشی میتواند نقش مهمی در افزایش درگیری فعال دانشآموزان در فرآیند یادگیری داشته باشد. یکی از رویکردهای مورد توجه در حوزه آموزش، بازیوارسازی است که از عناصر و سازوکارهای بازی برای افزایش جذابیت و انگیزش یادگیری استفاده میکند . با این حال، بخش قابل توجهی از برنامههای بازیوارسازی بدون توجه به زمینه فرهنگی و اجتماعی دانشآموزان طراحی شدهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازیوارسازی مبتنی بر فرهنگ بومی بر خودکارآمدی تحصیلی و مشارکت تحصیلی دانشآموزان پسر دوره متوسطه اول در مناطق کمبرخوردار شهر کاشمر انجام شد. روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانشآموزان مدارس کمبرخوردار دوره متوسطه اول شهر کاشمر بود که از میان آنان 40 نفر به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش طی دوازده جلسه در برنامه آموزشی مبتنی بر بازیوارسازی بومی شرکت کرد و گروه گواه آموزش معمول مدرسه را دریافت نمود. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی و پرسشنامه مشارکت تحصیلی بود. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد که بازیوارسازی مبتنی بر فرهنگ بومی تاثیر معناداری بر افزایش خودکارآمدی تحصیلی و مشارکت تحصیلی دانشآموزان داشته است. همچنین نتایج بیانگر آن بود که استفاده از عناصر فرهنگی محلی، روایتهای بومی، فعالیتهای گروهی و نظام بازخورد تدریجی موجب افزایش احساس تعلق، انگیزش درونی و تعامل فعال دانشآموزان در محیط آموزشی شده است. بر اساس یافتههای پژوهش میتوان نتیجه گرفت که بازیوارسازی مبتنی بر فرهنگ بومی میتواند به عنوان رویکردی کمهزینه، بومیپذیر و اثربخش در مدارس مناطق کمبرخوردار مورد استفاده قرار گیرد و بخشی از چالشهای انگیزشی و آموزشی این مدارس را کاهش دهد ,UNESCO; 2023 .,al et Zainuddin; 2022 .,al et Bai (. 2022)

کلیدواژه ها:

بازیوارسازی ، فرهنگ بومی ، خودکارآمدی تحصیلی ، مشارکت تحصیلی ، مناطق کمبرخوردار ، دانشآموزان متوسطه اول