طراحی الگوی برنامه ریزی درسی بومی متناسب با نیازهای نظام آموزش و پرورش ایران

برنامه ریزی درسی یکی از بنیادی ترین ارکان نظام تعلیم و تربیت است و کیفیت آن نقش مستقیمی در رشد شناختی، مهارتی، اجتماعی و اخلاقی دانش آموزان دارد. در دهه های اخیر، نظام آموزش و پرورش ایران با چالش هایی چون تمرکزگرایی، غلبه حافظه محوری، فاصله میان محتوای آموزشی و نیازهای واقعی زندگی، کم رنگ بودن نقش معلمان در تصمیم گیری های درسی و ضعف در توجه به تفاوت های بومی و منطقه ای روبه رو بوده است. این مسائل ضرورت بازاندیشی در الگوهای برنامه ریزی درسی و حرکت به سوی طراحی الگویی بومی، منعطف و پاسخ گو را برجسته می سازد. هدف این مقاله، تبیین ابعاد و مولفه های یک الگوی برنامه ریزی درسی متناسب با نیازهای آموزش و پرورش ایران است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی است. یافته ها نشان می دهد الگوی مطلوب برنامه ریزی درسی در ایران باید بر نیازسنجی مستمر، شایستگی محوری، بومی سازی محتوا، انعطاف در اجرا، مشارکت معلمان، توجه به فناوری های آموزشی و ارزشیابی اصیل استوار باشد. همچنین این الگو باید با اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و برنامه درسی ملی هم راستا بوده و در عین توجه به هویت اسلامی ایرانی، توان پاسخ گویی به اقتضائات عصر جدید را داشته باشد. در پایان، مقاله نتیجه می گیرد که گذار از برنامه ریزی درسی متمرکز و موضوع محور به برنامه ریزی درسی بومی، مدرسه محور و شایستگی گرا، شرط اساسی ارتقای کیفیت نظام آموزشی کشور است.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، آموزش و پرورش ایران ، بومی سازی ، شایستگی محوری ، سند تحول بنیادین ، مدرسه محوری