نقش ارزشیابی توصیفی در افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان

ارزشیابی توصیفی به عنوان یکی از رویکردهای نوین در نظام آموزشی، با هدف کاهش آثار منفی ارزشیابی های سنتی و تقویت فرایند یادگیری دانش آموزان مطرح شده است. در این شیوه، تاکید اصلی بر توصیف عملکرد یادگیرنده، شناسایی توانایی ها، بازخورد مستمر، توجه به تفاوت های فردی و هدایت دانش آموز در مسیر رشد آموزشی و تربیتی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان انجام شده است. در این مطالعه، ضمن تبیین مبانی نظری ارزشیابی توصیفی، تاثیر آن بر ابعاد مختلف انگیزش از جمله علاقه به یادگیری، احساس شایستگی، اعتماد به نفس، مشارکت در فعالیت های آموزشی و کاهش اضطراب ناشی از امتحان بررسی شده است. یافته های مطالعات داخلی نشان میدهد که ارزشیابی توصیفی با جایگزین ساختن بازخوردهای کیفی به جای نمره محوری، میتواند فضای آموزشی را از رقابت ناسالم و ترس از شکست دور کرده و زمینه رشد انگیزه درونی را در دانش آموزان فراهم سازد (حسنی، ۱۳۹۸). همچنین این نوع ارزشیابی موجب میشود دانش آموزان فرایند یادگیری را نه صرفا برای کسب نمره، بلکه برای فهم بهتر مطالب، ارتقای توانایی های فردی و دستیابی به موفقیت شخصی دنبال کنند (شعبانی، ۱۳۹۷). از سوی دیگر، معلمان در این الگو نقش فعال تری در هدایت، تشویق و پشتیبانی از دانش آموزان بر عهده دارند و از طریق بازخوردهای مستمر، امکان اصلاح خطاها و تقویت نقاط قوت را فراهم میکنند. در مجموع میتوان گفت ارزشیابی توصیفی، اگر به درستی اجرا شود، یکی از موثرترین ابزارها برای ارتقای کیفیت یادگیری و افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان به شمار میرود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، انگیزه یادگیری ، دانش آموزان ، بازخورد آموزشی ، یادگیری فعال ، ارزشیابی کیفی