تحلیل خطاهای رایج دانش آموزان در حل مسائل هندسه با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری

هندسه به عنوان یکی از شاخه های بنیادی ریاضیات، نقشی محوری در پرورش تفکر منطقی، استدلال انتزاعی و توانایی حل مسئله دانش آموزان ایفا می کند؛ با این حال، یادگیری این حوزه همواره با چالش ها و خطاهای متنوعی همراه بوده است که شناسایی دقیق ماهیت و عوامل موثر بر آن ها، از اهمیت بالایی در بهبود کیفیت آموزش برخوردار است. مقاله حاضر با هدف تحلیل خطاهای رایج دانش آموزان در حل مسائل هندسه با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد تا الگویی جامع از روابط میان انواع خطاها و عوامل شناختی، آموزشی و انگیزشی موثر بر آن ها ارائه دهد. این مقاله از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، یک مطالعه مروری نظام مند و کتابخانه ای است. نتایج مقاله نشان داد که خطاهای هندسی دانش آموزان در سه دسته اصلی مفهومی، رویه ای و استراتژیک قابل طبقه بندی هستند و هر یک تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارند. مدل های ساختاری به دست آمده از ادبیات پژوهشی، حاکی از آن است که عوامل شناختی نظیر تجسم فضایی و حافظه کاری، عوامل آموزشی شامل کیفیت تدریس و تنوع روش های یادگیری، و عوامل انگیزشی همچون اضطراب ریاضی و خودپنداره ریاضی، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر بروز این خطاها اثرگذار هستند. شاخص های برازش مدل ها از جمله CFI، TLI و RMSEA در اکثر مطالعات در محدوده قابل قبول قرار داشته و برتری مدل های چندعاملی و چندعلی را نسبت به رویکردهای تک بعدی تایید کرده اند. همچنین، نقش واسطه ای عوامل شناختی و انگیزشی در انتقال اثر عوامل آموزشی به عملکرد هندسی از یافته های برجسته این حوزه به شمار می رود. و مدل سازی معادلات ساختاری به عنوان یک روش شناسی قدرتمند، امکان تحلیل همزمان و چندبعدی خطاهای هندسی را فراهم ساخته و درک عمیق تری از سازوکارهای زیربنایی بروز آن ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تحلیل خطا ، هندسه ، مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) ، یادگیری ریاضی