شیوه های تقویت هویت ایرانی اسلامی در بین دانشجویان و دانشگاهیان

هویت ایرانی-اسلامی، تلفیقی از ارزش ها، باورها و سنت های فرهنگی ایران با آموزه های دینی اسلام است که شاکله شخصیت فردی و جمعی ایرانیان را شکل می دهد. در این میان، آنچه مورد تاکید است، نقش دانشگاهیان در تقویت هویت ایرانی-اسلامی است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش ها و راهکارهای تقویت هویت ایرانی-اسلامی در دانشگاه از دیدگاه اساتید دانشگاه فرهنگیان انجام شد. به همین منظور، از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل اساتید دانشگاه فرهنگیان اراک بود که با روش نمونه گیری هدفمند، ۲۰ نفر از آن ها انتخاب شدند. ملاک انتخاب اساتید، تجربه تدریس در دروس علوم اجتماعی، علوم دینی و علوم روان شناختی در دانشگاه فرهنگیان بود. به منظور جمع آوری داده ها، از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی انجام شد. نتایج حاکی از وجود دو مضمون کلی، شامل چالش ها و راهکارهای تقویت هویت ایرانی-اسلامی در دانشگاه ها بود. از چالش ها می توان به چالش های فرهنگی و اجتماعی، چالش های آموزشی و علمی، چالش های خانوادگی و فردی، چالش های نهادی و مدیریتی، چالش های اقتصادی و اجتماعی، و چالش های هویتی و معنوی اشاره کرد. از راهکارها نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود: راهکارهای آموزشی (در چهار مقوله: آموزش معارف اسلامی در دانشگاه ها، برگزاری دوره های آموزشی برای اساتید و مدرسان، ترویج فرهنگ کتاب خوانی، برگزاری کنفرانس ها و سمینارهای علمی و فرهنگی)، راهکارهای فرهنگی (در سه مقوله: گسترش فعالیت های فرهنگی در دانشگاه ها، تشویق به بازدید از مراکز فرهنگی و تاریخی، توسعه فعالیت های داوطلبانه و خیریه)، راهکارهای اجتماعی و دانشجویی (در دو مقوله: تقویت تشکل های دانشجویی، ارتقای همکاری های بین المللی با کشورهای اسلامی)، راهکارهای رسانه ای و فناوری (در مقوله استفاده از رسانه ها و فضای مجازی برای ترویج ارزش های ایرانی-اسلامی). با توجه به چالش های بی شمار موجود، برنامه ریزی دقیق و توجه جدی به این امر از سوی مسئولین مربوطه، امری ضروری است.

کلیدواژه ها:

هویت ، ایرانی ، اسلامی ، کلایزی