بررسی سواد ریاضی معلمان و تاثیر آن بر عملکرد دانش آموزان در آزمون های بین المللی (مانند تیمز)

سواد ریاضی معلمان یکی از مهم ترین متغیرهای اثرگذار بر کیفیت یاددهی و یادگیری ریاضی در مدرسه است و می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر عملکرد دانش آموزان در آزمون های بین المللی مانند تیمز اثر بگذارد. در سال های اخیر، نتایج پژوهش های داخلی نشان داده است که ضعف در درک مفهومی معلمان، محدود بودن تسلط آنان بر حل مسئله، و فاصله داشتن آموزش های کلاسی از موقعیت های واقعی و زمینه مدار، از جمله عواملی هستند که می توانند به افت عملکرد دانش آموزان در سطوح بالاتر سنجش بین المللی منجر شوند (جماشیانی، آقازاده، و محسن پور، ۱۳۹۲؛ شایان و یافتیان، ۱۳۹۷). از سوی دیگر، آزمون تیمز تنها سنجش محفوظات نیست، بلکه توانایی کاربرد مفاهیم ریاضی، استدلال، مدل سازی و حل مسئله را می سنجد؛ بنابراین، معلمی که از سواد ریاضی عمیق تری برخوردار باشد، بهتر می تواند دانش آموز را برای مواجهه با این نوع پرسش ها آماده کند (اسماعیلی و رفیع پور، ۱۴۰۱). پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان سواد ریاضی معلمان و عملکرد دانش آموزان در آزمون های بین المللی، به ویژه تیمز، انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی از نوع مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است و داده ها از پژوهش های داخلی و منابع مرتبط با تیمز، صلاحیت حرفه ای معلم و سواد ریاضی گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که هر چه معلم درک عمیق تری از مفاهیم ریاضی، مسیرهای مختلف حل مسئله، و ارتباط مفاهیم با زندگی واقعی داشته باشد، دانش آموزان نیز در موقعیت های سنجش بین المللی عملکرد بهتری نشان می دهند. همچنین، کیفیت تدریس مفهومی، استفاده از روش های فعال، ارزشیابی تکوینی، و تمرین های زمینه مدار از مهم ترین میانجی های اثرگذاری سواد ریاضی معلم بر عملکرد دانش آموزان هستند (مظلوم، ۱۴۰۵؛ افراسیابی، موسی پور، و صفرنواده، ۱۳۹۹). بر این اساس، ارتقای سواد ریاضی معلمان از طریق آموزش های ضمن خدمت، بازنگری در تربیت معلم، و تقویت مهارت حل مسئله می تواند یکی از راهکارهای اصلی بهبود نتایج دانش آموزان ایرانی در تیمز باشد.

کلیدواژه ها:

سواد ریاضی ، معلمان ریاضی ، عملکرد دانش آموزان ، آزمون تیمز ، صلاحیت حرفه ای معلم ، آموزش ریاضی