طراحی و اعتبارسنجی الگوی کلاس خلاق مسئله محور با تاکید بر پرورش تفکر واگرا در دانش آموزان دوره ابتدایی

در دهه های اخیر، تغییرات سریع علمی، فناوری و اجتماعی موجب شده است که نظام های آموزشی بیش از گذشته بر پرورش مهارت های تفکر، خلاقیت و حل مسئله تمرکز کنند. در این میان، تفکر واگرا به عنوان یکی از مولفه های اساسی خلاقیت، نقش مهمی در توانایی دانش آموزان برای تولید ایده های متنوع، انعطاف پذیر و نوآورانه ایفا می کند. با وجود اهمیت این مهارت، بسیاری از کلاس های درس دوره ابتدایی همچنان بر انتقال دانش و پاسخ های از پیش تعیین شده تاکید دارند و فرصت کافی برای تجربه، اکتشاف و ارائه راه حل های گوناگون را در اختیار دانش آموزان قرار نمی دهند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی «کلاس خلاق مسئله محور» با تاکید بر پرورش تفکر واگرا در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. این پژوهش از نوع مطالعات توسعه ای کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل اسناد، بررسی مبانی نظری خلاقیت، یادگیری فعال، آموزش مسئله محور و ویژگی های رشد شناختی دانش آموزان ابتدایی، مولفه های اصلی الگو استخراج شده است. یافته ها نشان داد که الگوی پیشنهادی از پنج مولفه اصلی شامل طراحی موقعیت مسئله محور، مشارکت فعال دانش آموزان، تولید ایده های متنوع، تعامل و بازاندیشی گروهی و ارزشیابی فرایندی تشکیل شده است. همچنین بررسی نظر متخصصان علوم تربیتی نشان داد که الگوی ارائه شده از اعتبار محتوایی مطلوب برخوردار است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که به کارگیری کلاس خلاق مسئله محور می تواند زمینه رشد تفکر واگرا، افزایش مشارکت یادگیرندگان، ارتقای اعتمادبه نفس و توسعه مهارت های حل مسئله را در دانش آموزان دوره ابتدایی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

کلاس خلاق ، آموزش مسئله محور ، تفکر واگرا ، خلاقیت ، دانش آموزان ابتدایی ، نوآوری آموزشی