طراحی و ارزیابی بسته آموزشی چند رسانه ای برای تدریس علوم پایه سوم و چهارم به صورت تلفیقی در کلاس های چند پایه

کلاس های چندپایه در مناطق محروم و کم جمعیت ایران، همواره با چالش کمبود منابع آموزشی استاندارد و متناسب با ماهیت تلفیقی خود مواجه بوده اند. کتاب های درسی علوم تجربی به گونه ای طراحی شده اند که فرض می کنند هر پایه به صورت مستقل تدریس می شود، در حالی که در کلاس چندپایه، معلم ناگزیر است مفاهیم مرتبط علوم را برای دو یا چند پایه به طور همزمان مدیریت کند . پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی بسته آموزشی چندرسانه ای ویژه تدریس تلفیقی علوم پایه سوم و چهارم در کلاس های چندپایه انجام شد. این بسته شامل فیلم های کوتاه انیمیشنی، نرم افزار شبیه ساز تعاملی، پوسترهای دیجیتال و برگه های کار چاپی با سطوح دشواری متفاوت بود که بر اساس مدل طراحی آموزشی ADDIE در پنج مرحله تحلیل، طراحی، تولید، اجرا و ارزشیابی تدوین گردید . جامعه آماری شامل کلیه کلاس های چندپایه ناحیه یک ایرانشهر بود و نمونه به صورت هدفمند شامل دو کلاس چندپایه (جمعا ۳۹ دانش آموز) انتخاب شد که در یک طرح شبه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل، مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که گروه آزمایش که با بسته چندرسانه ای تلفیقی آموزش دیدند، میانگین نمرات بالاتری در یادگیری مفاهیم علوم نسبت به گروه کنترل (آموزش سنتی با کتاب و سخنرانی) کسب کردند ۰۱/۰ > p. همچنین نتایج نشان داد که بسته طراحی شده به طور معناداری باعث کاهش زمان آموزش مستقیم معلم و افزایش مشارکت فعال دانش آموزان هر دو پایه به طور همزمان شده است. ارزیابی کیفی از دیدگاه معلمان و دانش آموزان حاکی از رضایت بالای کاربران از جذابیت، وضوح و کاربردی بودن بسته بود. بحث نهایی پژوهش بر این نکته تاکید دارد که بسته های چندرسانه ای تلفیقی می توانند به عنوان یک "معلم کمکی" در کلاس های چندپایه عمل کرده و بخش قابل توجهی از بار مدیریتی و شناختی معلم را کاهش دهند. پیشنهاد می شود این بسته ها در قالب بانک دیجیتال ملی برای کلاس های چندپایه تولید و در اختیار معلمان مناطق روستایی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بسته آموزشی چندرسانه ای ، تدریس تلفیقی ، کلاس چندپایه ، علوم تجربی ، مدل ADDIE.