واکاوی چالش ها و فرصت های تدریس در پایه دوازدهم تجربی برای معلمان فیزیک در سال نخست خدمت در آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش ها و فرصت های تدریس فیزیک در پایه دوازدهم رشته علوم تجربی برای معلمان در سال نخست خدمت، به روش روایت پژوهی و با محوریت تجربه زیسته یک معلم در سال نخست خدمت انجام شده است. سال اول تدریس، به ویژه زمانی که معلم با پایه حساس و سرنوشت سازی مانند دوازدهم تجربی مواجه است، سرشار از چالش های چندلایه و در عین حال فرصت های رشد حرفه ای می باشد. این پژوهش کیفی با استفاده از راهبرد روایت پژوهی، تجربه های زیسته نویسنده را در مواجهه با دانش آموزان پایه دوازدهم تجربی که عمدتا نگرش منفی نسبت به درس فیزیک داشتند، مورد بررسی عمیق قرار داده است. یافته های این روایت پژوهی نشان می دهد که چالش های معلم تازه کار فیزیک را می توان در سه لایه اصلی طبقه بندی کرد: چالش های نگرشی شامل بی ربط دانستن فیزیک به رشته پزشکی و ذهنیت منفی قبلی، چالش های شناختی ناشی از ضعف پایه ریاضی و انتزاعی بودن مفاهیم، و چالش های ساختاری شامل دوگانگی نظام ارزشیابی و محدودیت زمان. راهبرد کلیدی غلبه بر این چالش ها، بازتعریف نقش معلم از مجری منفعل کتاب به مبدل خلاق و پل ساز بین مفاهیم فیزیک و دنیای پزشکی بود. با شروع هر مبحث از یک پرسش پزشکی جذاب مانند نحوه کار سونوگرافی، ام آرآی، اندوسکوپی یا کاربرد ایزوتوپ های رادیواکتیو در تشخیص بیماری، نگرش دانش آموزان به تدریج تغییر کرد و پرسش «به چه درد می خورد؟» جای خود را به کنجکاوی برای درک پدیده های پزشکی داد. این رویکرد زمینه محور (Context-based) علاوه بر تغییر نگرش، به یادگیری عمیق تر مفاهیم و تقویت مهارت های مدل سازی و استدلال کیفی در دانش آموزان منجر شد. به تدریج، دانش آموزان دریافتند که فیزیک نه فقط مجموعه ای از فرمول ها، بلکه روشی برای تفکر است که مهارت های پنهانی همچون دقت ،نکته سنجی، تفکر سیستماتیک و خلاق، و استقامت ذهنی را در آن ها پرورش می دهد. تجربه زیسته نویسنده نشان می دهد که چالش های سال اول خدمت، در صورت مواجهه فعال و خلاقانه، می تواند به فرصتی برای رشد حرفه ای معلم و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، معلمان تازه کار ، تدریس فیزیک ، پایه دوازدهم تجربی ، رویکرد زمینه محور