واکاوی چالش ها و فرصت های سال اول تدریس هنرآموز در استان سیستان و بلوچستان

این پژوهش با رویکرد «روایت پژوهی» و روش «خود قوم نگاری»، به واکاوی تجربه ی زیسته ی یک هنرآموز کامپیوتر در سال نخست خدمت در هنرستان های مناطق کمتر برخوردار می پردازد. هدف از این مطالعه، تبیین گذار حرفه ای نومعلمان از مرحله ی «شوک آموزشی» به «عاملیت معلمی» و شناسایی راهکارهای تاب آوری در مواجهه با چالش های ساختاری و محیطی است. یافته ها نشان می دهد که سال اول تدریس، عرصه ای پیچیده از تقاطع نقش های اجتماعی (مادری و معلمی) است که در آن، «سرسختی آموزشی» (Educational Grit) نقشی محوری در حفظ پویایی حرفه ای ایفا می کند. نتایج تحلیل کیفی این تجربه، حاکی از آن است که هنرآموز با تکیه بر سه راهبرد کلیدی: ۱) مشارکت در «جامعه ی یادگیری حرفه ای» برای کاهش انزوای شغلی، ۲) گذار از مدیریت دستوری به «قراردادهای آموزشی مشارکتی» برای ارتقای نظم کلاس، و ۳) «بازتعریف محتوا» با استعاره های ملموس، توانسته است ضمن عبور از چالش های زیرساختی، پیوندی عمیق میان دانش فنی و نیازهای بومی دانش آموزان ایجاد کند. این پژوهش تاکید می کند که یادگیری اثربخش در هنرستان ها، بدون ایجاد «اتحاد تربیتی» میان مدرسه و خانواده و توجه به سرمایه ی اجتماعی، امکان پذیر نیست. در نهایت، این روایت نشان می دهد که هنرآموزان با بازتاب دهی مستمر بر کنش های خود و تبدیل خطاها به داده های پژوهشی، می توانند از یک «انتقال دهنده ی دانش منفعل» به یک «تسهیل گر تغییرات اجتماعی» تبدیل شوند. این مطالعه پیشنهاد می کند که به منظور ارتقای کیفیت آموزش در مناطق مرزی، توسعه ی مهارت های روایی و خودبازتابی در برنامه های تربیت معلم (دانشگاه فرهنگیان) بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، عاملیت معلمی ، سرسختی آموزشی ، هنرستان های فنی ، خود قوم نگاری.