ارزشیابی در برنامه درسی اخلاق محور: تحلیل تطبیقی نظام آموزشی کشورهای منتخب

این پژوهش نظری به تحلیل تطبیقی برنامه درسی اخلاق محور در دوره ابتدایی چهار کشور فنلاند، ژاپن، کانادا و ایران می پردازد. با بهره گیری از مدل چهارمرحله ای بردی، عناصر اساسی برنامه درسی شامل اهداف، راهبردهای یاددهی- یادگیری و ارزشیابی با رویکردی تحلیلی بررسی شده اند. این مطالعه با استفاده از منابع اسنادی و تحلیلی، مبتنی بر داده های رسمی و گزارش های معتبر بین المللی طی سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، انجام شده است. روش فیش برداری سازمان یافته برای استخراج الگوهای مفهومی در سه محور«اهداف»، «راهبردهای یاددهی-یادگیری» و «ارزشیابی» به کار گرفته شده است. نتایج حاکی از تفاوت بنیادین در مبانی نظری اخلاق محوری میان کشورهای مذکور است. برنامه درسی ایران مبتنی بر آموزه های دینی و اخلاق اسلامی طراحی شده، در حالی که فنلاند بر حقوق بشر، دموکراسی و چندفرهنگی گرایی، ژاپن بر ارزش های جمع گرایانه و نظم اجتماعی و کانادا بر مدیریت تنوع فرهنگی و آموزش شهروند اخلاق مدار، تمرکز دارد. روش های تدریس نیز از الگوهای سنتی و معلم محور در ایران تا یادگیری مشارکتی و تجربه محور در فنلاند، ژاپن و کانادا متغیر است. از سوی دیگر، ارزشیابی در ایران بیشتر مبتنی بر سنجش کمی است در حالی که در فنلاند، ژاپن و کانادا کیفی، توصیفی و فرایندمحور می باشد. یافته های این تحلیل نشان می دهد که بازطراحی برنامه درسی اخلاق در ایران باید با توجه به بافت بومی، به سوی تلفیق رویکردهای فعال، چندبعدی و جهانی حرکت کند. پژوهش های آینده می توانند این الگو را به مقاطع بالاتر یا حوزه های میان رشته ای توسعه دهند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی اخلاق محور ، اهداف ، راهبردهای یاددهی-یادگیری ، ارزشیابی ، تحلیل تطبیقی ، آموزش ابتدایی