شهر هوشمند و فناوری های نوین

شهر هوشمند یکی از مهم ترین الگوهای نوین توسعه شهری در قرن بیست ویکم است که در پیوند با فناوری های دیجیتال، سامانه های داده محور و زیرساخت های ارتباطی پیشرفته، امکان ارتقای کارایی مدیریت شهری، افزایش کیفیت زندگی شهروندان، کاهش مصرف منابع و حرکت به سوی توسعه پایدار را فراهم می سازد. مقاله حاضر با رویکردی علمی-پژوهشی به بررسی مفهوم شهر هوشمند، مبانی نظری آن، فناوری های نوین موثر در تحقق شهر هوشمند، نسبت خانه هوشمند با شهر هوشمند، و نیز چالش ها و الزامات تحقق این الگو با تاکید بر شرایط شهر تهران می پردازد. در این پژوهش، بر اساس مرور نظام مند و تحلیل محتوای متون علمی فارسی و انگلیسی مرتبط، نقش فناوری هایی همچون اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، کلان داده، رایانش ابری، حسگرهای شهری، سامانه های اطلاعات جغرافیایی، بلاک چین و پلتفرم های حکمرانی دیجیتال در مدیریت هوشمند انرژی، حمل ونقل، پسماند، امنیت، خدمات عمومی و تعامل دولت-شهروند تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که شهر هوشمند صرفا یک شهر مجهز به فناوری نیست، بلکه نظامی پیچیده از حکمرانی مشارکتی، یکپارچگی زیرساختی، تصمیم گیری مبتنی بر داده، عدالت فضایی و تاب آوری شهری است. همچنین، خانه هوشمند به عنوان واحد پایه ای در اکوسیستم شهری، با ایجاد پیوند میان زندگی خصوصی و زیرساخت های عمومی، ظرفیت مهمی برای ارتقای بهره وری انرژی، ایمنی، آسایش و پاسخگویی خدمات شهری دارد. در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که تحقق شهر هوشمند در تهران مستلزم اصلاحات نهادی، توسعه زیرساخت های داده ای، یکپارچگی سازمانی، ارتقای سواد دیجیتال، توجه به ملاحظات اخلاقی و حقوقی، و بومی سازی فناوری ها متناسب با ساختار کالبدی، اجتماعی و مدیریتی شهر است.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، فناوری های نوین ، اینترنت اشیا ، هوش مصنوعی ، کلان داده ، حکمرانی هوشمند ، خانه هوشمند ، توسعه پایدار ، تهران