تاثیر تدریس با استفاده از چندرسانه ای (فیلم و انیمیشن آموزشی) در مقایسه با روش سنتی بر میزان توجه و یادگیری مفاهیم دینی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تدریس با استفاده از چندرسانه ای (فیلم و انیمیشن آموزشی) در مقایسه با روش سنتی بر میزان توجه و یادگیری مفاهیم دینی (کتاب هدیه های آسمانی) دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر و دختر پایه چهارم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۸۰ نفر (۴۰ نفر گروه آزمایش و ۴۰ نفر گروه کنترل) انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای (هر هفته دو جلسه) تحت تدریس با استفاده از چندرسانه ای (فیلم ها و انیمیشن های آموزشی مرتبط با مفاهیم دینی) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل، تدریس به روش سنتی (سخنرانی، روخوانی و توضیح شفاهی) را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون سنجش توجه (با ۲۰ گویه و دو مولفه توجه پایدار و توجه انتخابی)، آزمون یادگیری مفاهیم دینی (با ۲۰ سوال در چهار مولفه دانش، درک، کاربرد و تحلیل) و پرسشنامه نگرش به درس هدیه های آسمانی بود که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و یک متغیره، تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. نتایج تحلیل پیگیری نشان داد که تاثیرات مداخله بر توجه و یادگیری مفاهیم دینی در دوره پیگیری دو ماهه با کاهش جزئی اما غیرمعنادار، همچنان پایدار باقی مانده است. بر اساس یافته ها، تدریس با استفاده از چندرسانه ای با ایجاد جذابیت بصری و شنیداری، افزایش تعامل، عینی سازی مفاهیم انتزاعی، و تحریک هم زمان حواس مختلف، می تواند به عنوان یک رویکرد موثر در افزایش توجه و یادگیری عمیق مفاهیم دینی دانش آموزان عمل کند و این روش، با تبدیل مفاهیم انتزاعی و دشوار دینی به تصاویر و داستان های جذاب و ملموس، می تواند به درک عمیق تر، افزایش انگیزه و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به مفاهیم دینی منجر شود. با وجود محدودیت هایی مانند نیاز به تجهیزات و زیرساخت های فنی، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی کشور با توانمندسازی معلمان در استفاده از چندرسانه های آموزشی، تولید محتوای استاندارد و متناسب با مفاهیم دینی، و تجهیز مدارس به امکانات لازم، به تدریج به سمت استفاده موثر از چندرسانه ها در آموزش مفاهیم دینی حرکت کند.

کلیدواژه ها:

چندرسانه ای آموزشی ، فیلم آموزشی ، انیمیشن آموزشی ، توجه ، یادگیری مفاهیم دینی ، هدیه های آسمانی