بررسی تاثیر طراحی و اجرای پیاده راه ها بر ارتقای کیفیت فضاهای شهری

در دهه های اخیر، پیاده راه ها به عنوان یکی از مداخلات کلیدی در رویکرد انسان محور به بازآفرینی فضاهای شهری، نقش مهمی در ارتقای کیفیت محیطی و تقویت پویایی اجتماعی ایفا کرده اند. این مقاله با هدف بررسی تاثیر طراحی و اجرای پیاده راه ها بر ارتقای کیفیت فضاهای شهری، به تبیین سازوکارهای اثرگذاری این مداخلات در ابعاد کالبدی، عملکردی، ادراکی و اجتماعی می پردازد. روش پژوهش به صورت ترکیبی تنظیم شده است؛ بدین معنا که ابتدا با تحلیل اسنادی و مرور نظام مند ادبیات، شاخص های رایج کیفیت فضای شهری و مولفه های طراحی پیاده راه استخراج و در قالب یک چارچوب نظری یکپارچه سامان دهی می شود. سپس، با اتکا به مشاهده میدانی ساختاریافته و سنجش ادراک بهره برداران از طریق پرسشنامه، روابط میان ویژگی های طراحی (پیوستگی شبکه پیاده، خوانایی، دسترس پذیری، ایمنی، آسایش اقلیمی، کیفیت منظر و مبلمان شهری) و پیامدهای فضایی (سرزندگی، تعاملات اجتماعی، ماندگاری، احساس تعلق و رضایت مندی) ارزیابی می گردد. یافته ها نشان می دهد کیفیت طراحی و نحوه اجرا، تعیین کننده اصلی موفقیت پیاده راه هاست و صرف حذف ترافیک سواره بدون تامین الزامات آسایش، ایمنی و مدیریت بهره برداری، می تواند به افت کارایی فضا و کاهش پذیرش اجتماعی بینجامد. همچنین، نتایج بر اهمیت هم افزایی میان طراحی کالبدی و مدیریت شهری، مشارکت ذی نفعان و برنامه ریزی نگهداشت برای پایداری عملکردی تاکید دارد. در پایان، ضمن جمع بندی دلالت های نظری، پیشنهادهایی برای ارتقای معیارهای طراحی، بهبود فرایند اجرا و جهت گیری پژوهش های آتی در سنجش اثرات بلندمدت و عدالت فضایی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پیاده راه ، کیفیت فضای شهری ، طراحی شهری انسان محور ، سرزندگی شهری ، رضایت مندی شهروندان