بررسی رابطه بین سبک مدیریت کلاس معلمان (با میانجیگری جو مدرسه) و عملکرد تحصیلی دانش آموزان از دیدگاه معاونت آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک مدیریت کلاس معلمان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری جو مدرسه از دیدگاه معاونت آموزشی مدارس ابتدایی انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی معاونان آموزشی مدارس ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۲۰ نفر انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک مدیریت کلاس معلمان، پرسشنامه جو مدرسه و پرسشنامه عملکرد تحصیلی دانش آموزان بود که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که سبک مدیریت کلاس تعاملی-حمایت گر با ضریب مسیر ۴۲/۰ بر عملکرد تحصیلی تاثیر مستقیم دارد و با ضریب مسیر ۲۴/۰ از طریق جو مدرسه بر عملکرد تحصیلی تاثیر غیرمستقیم دارد. در مقابل، سبک مدیریت کلاس مستبدانه-کنترل گر با ضریب مسیر ۳۸/۰- بر عملکرد تحصیلی تاثیر مستقیم منفی دارد و با ضریب مسیر ۲۰/۰- از طریق جو مدرسه بر عملکرد تحصیلی تاثیر غیرمستقیم منفی دارد. از دیدگاه معاونان آموزشی، مولفه های حمایت عاطفی و تعامل مثبت بیشترین تاثیر مثبت و کنترل افراطی و تنبیه بیشترین تاثیر منفی را بر عملکرد تحصیلی داشتند. بر اساس یافته ها، سبک مدیریت کلاس تعاملی-حمایت گر با ایجاد فضایی امن، مشارکتی و مبتنی بر احترام و حمایت عاطفی، می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم (از طریق بهبود جو مدرسه) به افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان کمک کند، در حالی که سبک های مستبدانه و کنترل گر با ایجاد فضایی تنش زا، ترس آور و فاقد حمایت، به کاهش عملکرد تحصیلی و افزایش مشکلات رفتاری دانش آموزان منجر می شوند. با وجود محدودیت هایی مانند محدود بودن به دیدگاه معاونان آموزشی و ماهیت مقطعی پژوهش، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی کشور با توانمندسازی معلمان در سبک های مدیریت کلاس تعاملی-حمایت گر، توجه به جو مدرسه و نظارت بر عملکرد معاونان آموزشی، به تدریج به سمت ارتقای کیفیت آموزشی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان حرکت کند.

کلیدواژه ها:

سبک مدیریت کلاس ، جو مدرسه ، عملکرد تحصیلی ، معاونت آموزشی ، مدارس ابتدایی