استفاده از نرم افزارهای هوشمند در مدیریت پروژه های طراحی و ساخت در محیط های آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و تاثیر نرم افزارهای هوشمند در مدیریت پروژه های طراحی و ساخت در محیط های آموزشی و ارائه مدلی برای تبیین مکانیسم های اثرگذاری این ابزارها بر کارایی، کیفیت و بهره وری پروژه های عمرانی آموزشی انجام شد. روش پژوهش از نوع ترکیبی با طرح متوالی اکتشافی بود که در بخش کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و مصاحبه با ۲۵ نفر از مدیران پروژه، مهندسان، معماران و متخصصان فناوری اطلاعات در حوزه ساخت و ساز آموزشی، مولفه های استفاده از نرم افزارهای هوشمند در مدیریت پروژه استخراج گردید و در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی طراحی و توسط ۳۸۰ نفر از مدیران و کارشناسان پروژه های عمرانی آموزشی تکمیل شد. ابزارهای بخش کیفی شامل راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست تحلیل محتوا و در بخش کمی شامل پرسشنامه محقق ساخته با ۴۶ گویه و هشت مولفه بود که روایی و پایایی آن تایید شد. داده های کیفی با روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون های تحلیل عاملی تاییدی، آزمون تی تک نمونه ای و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. یافته های بخش کیفی به استخراج ۸ مولفه اصلی استفاده از نرم افزارهای هوشمند در مدیریت پروژه های طراحی و ساخت آموزشی منجر شد که شامل برنامه ریزی و زمان بندی هوشمند، مدیریت منابع و مصالح، کنترل کیفیت و ایمنی، مدیریت هزینه و بودجه، ارتباطات و هماهنگی تیمی، مستندسازی و گزارش دهی دیجیتال، شبیه سازی و مدل سازی اطلاعات ساختمان، و تحلیل داده ها و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد بود. در بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل هشت عاملی از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین، نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که تمامی مولفه ها به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند و بالاترین میانگین مربوط به شبیه سازی و مدل سازی اطلاعات ساختمان و برنامه ریزی و زمان بندی هوشمند و کمترین مربوط به ارتباطات و هماهنگی تیمی و مستندسازی و گزارش دهی دیجیتال بود. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که استفاده از نرم افزارهای هوشمند با ضریب مسیر ۴۸/۰ بر کارایی پروژه تاثیر مستقیم دارد و با ضریب مسیر ۴۲/۰ بر کیفیت پروژه تاثیر مستقیم دارد و نقش واسطه ای تحلیل داده ها و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد با ضریب غیرمستقیم ۲۴/۰ در این رابطه تایید شد. بر اساس یافته ها، نرم افزارهای هوشمند با یکپارچه سازی فرآیندهای طراحی و ساخت، تسهیل ارتباطات، افزایش دقت و سرعت اجرا، کاهش هزینه ها و بهبود کیفیت، می توانند به عنوان ابزارهای کلیدی و تحول آفرین در مدیریت پروژه های طراحی و ساخت در محیط های آموزشی عمل کنند و این رویکرد، با ایجاد بسترهای نوین برای همکاری، شفافیت و تصمیم گیری مبتنی بر داده، می تواند به ارتقای کیفیت فضاهای آموزشی، کاهش زمان و هزینه اجرا، و افزایش بهره وری کلی پروژه های عمرانی آموزشی منجر میشود.

کلیدواژه ها:

نرم افزارهای هوشمند ، مدیریت پروژه ، طراحی و ساخت ، محیط های آموزشی ، مدل سازی اطلاعات ساختمان ، تصمیم گیری مبتنی بر داده