تحلیل تطبیقی مفهوم عدالت جنسیتی در قرآن و نظریات فمینیسم دینی معاصر

عدالت جنسیتی از جمله مفاهیم بنیادین در گفتمان های عدالت اجتماعی و الهیات معاصر است که در چند دهه ی اخیر به ویژه در بستر جنبش های فمینیستی و بازخوانی های دینی مورد توجه قرار گرفته است. قرآن کریم عدالت را اصل اساسی قوام جامعه و معیار ارزش گذاری انسان ها معرفی کرده و تفاوت های طبیعی زن و مرد را در چارچوب حکمت الهی و مسئولیت های متناسب می داند. در مقابل، فمینیسم دینی با قرائت انتقادی از متون مقدس، در پی بازسازی الهیات از منظر تجربه زیسته ی زنان و رفع ساختارهای تبعیض آمیز دینی است.پژوهش حاضر با روش تفسیر تطبیقی و بهره گیری از تحلیل گفتمان انتقادی، به مقایسه ی مبانی و اهداف عدالت جنسیتی در دو دستگاه معرفتی قرآن کریم و فمینیسم دینی معاصر می پردازد. یافته ها نشان می دهد عدالت در قرآن مبتنی بر کرامت ذاتی و تفاوت کارکردی زن و مرد است، در حالی که فمینیسم دینی عدالت را بر مبنای برابری ساختاری و تجربه ی تاریخی زنان تفسیر می کند. از این رو، عدالت قرآنی به معنای «توازن در حقوق و تکالیف» است و نه « تشابه نقش ها » .

کلیدواژه ها:

عدالت جنسیتی ، قرآن کریم ، فمینیسم دینی ، کرامت انسانی ، تفاوتهای تکوینی