تدوین چارچوب تاب آوری صنعتی در مواجهه با اختلالات ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ و تنش های منطقه ای؛ (مطالعه موردی: کمیته مدیریت بحران اتاق بازرگانی کرمان).

بخش صنعت و تولید به عنوان یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی و اشتغال کشور در شرایط بحران های امنیتی، سیاسی و اقتصادی بیش از سایر بخش ها در معرض اختلال قرار می گیرد. جنگ اخیر و تنش های منطقه ای ناشی از آن، موجب بروز چالش های گسترده در حوزه تامین مالی، تامین مواد اولیه، حمل ونقل، تجارت خارجی و استمرار فعالیت بنگاه های تولیدی کشور شد. استان کرمان به عنوان یکی از قطب های مهم صنعتی، معدنی و کشاورزی ایران با مساحتی حدود ۱۱ درصد از خاک کشور، به دلیل تمرکز قابل توجه واحدهای معدنی، صنایع پایین دستی فلزی، صنایع شیمیایی و مناطق ویژه اقتصادی، با آثار مستقیم و غیرمستقیم این بحران مواجه گردید. در همین راستا، کمیته مدیریت بحران اتاق بازرگانی استان کرمان با مشارکت استانداری کرمان، تشکل های اقتصادی و دستگاه های اجرایی، مجموعه ای از اقدامات کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت را برای حفظ ظرفیت تولید، کاهش خسارات اقتصادی و افزایش تاب آوری بنگاه ها و حفظ اشتغال ، طراحی و اجرا نمود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تجربیات حاصل از عملکرد این کمیته و ارائه چارچوبی برای ارتقای تاب آوری صنعتی در شرایط بحران است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از طریق تحلیل اسناد، گزارش های رسمی، بازدیدهای میدانی، جلسات تخصصی و پایش واحدهای صنعتی گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین چالش های بنگاه های اقتصادی استان کرمان شامل محدودیت های تامین مالی، کاهش دسترسی به مواد اولیه، اختلال در سامانه های تجاری و گمرکی، محدودیت های حمل ونقل و افزایش هزینه های تولید بوده است. همچنین نتایج نشان می دهد که وابستگی بالای برخی صنایع به واردات مواد اولیه و قطعات، یکی از مهم ترین عوامل کاهش تاب آوری در شرایط بحران محسوب می شود. بر اساس یافته های تحقیق، چارچوبی مشتمل بر پنج مولفه اصلی شامل تاب آوری مالی، تاب آوری زنجیره تامین، تاب آوری لجستیکی، تاب آوری نهادی و تاب آوری فناورانه پیشنهاد شده است. نتایج پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی سیاست های مدیریت بحران، حکمرانی صنعتی و افزایش تاب آوری صنعتی در سطح ملی و استانی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری صنعتی ، اختلالات ژئوپلیتیکی ، مدیریت بحران ، زنجیره تامین ، حکمرانی صنعتی.