نقش سوادهنری معلمان ابتدایی در تقویت خلاقیت سازمانی و بهبود فرآیندهای آموزشی

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سواد هنری معلمان ابتدایی در تقویت خلاقیت سازمانی و بهبود فرآیندهای آموزشی انجام شده است. سواد هنری، فراتر از توانایی تولید اثر هنری، به مثابه ظرفیتی چندوجهی برای درک زیبایی شناسی، پرورش حواس، تفسیر نشانه ها و خلق معنا در بستر تعلیم و تربیت تعریف می شود. این مقاله در پنج سرفصل، ابعاد مختلف این موضوع را مورد واکاوی قرار داده است. در سرفصل نخست، مفهوم سواد هنری در بستر تعلیم و تربیت ابتدایی از منظر زیبایی شناسی و تربیت حواس بررسی شد و نشان داده شد که این مفهوم، رویکردی جامع به یادگیری است که بر دو پایه اصلی «ادراک زیبایی شناختی» و «تقویت قوای حسی» استوار شده است. سرفصل دوم به نقش سواد هنری در پرورش ذهنیت پرسشگر و گسست از الگوهای تکراری پرداخت و مشخص گردید که معلمان دارای سواد هنری، با ایجاد فضایی که در آن پرسش گری، خطرپذیری مثبت و تنوع نگری ارزشمند شمرده می شود، زمینه های خلاقیت سازمانی را در مدارس ابتدایی فراهم می آورند. در سرفصل سوم، بازطراحی فرآیندهای آموزشی مبتنی بر رویکردهای هنری از تدریس خطی تا یادگیری سیال مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که گذار از الگوهای سنتی به سوی یادگیری پروژه محور، اکتشافی و مبتنی بر بازی، مستلزم تغییر نقش معلم از انتقال دهنده به تسهیل گر و طراح تجربه یادگیری است. سرفصل چهارم به ارائه الگوی مفهومی تبدیل سواد هنری به عملکرد نوآورانه پرداخت و چهار سازوکار همدلی با دانش آموز، انعطاف پذیری در مدیریت کلاس، طراحی محیط یادگیری پویا و ارزشیابی کیفی فرایندمحور را به عنوان حلقه های واسط شناسایی نمود. در نهایت، سرفصل پنجم به موانع نهادینه سازی سواد هنری در نظام آموزشی ایران پرداخت و راهکارهایی چون بازنگری در برنامه درسی، توانمندسازی معلمان، ایجاد شبکه های همیاری و حمایت مدیریتی را ارائه داد. نتایج نشان می دهد که سواد هنری معلمان، نه یک مهارت حاشیه ای، بلکه سرمایه ای راهبردی برای تحقق خلاقیت سازمانی، بهبود مستمر فرایندهای آموزشی و پرورش نسلی خلاق و پرسشگر در دوره ابتدایی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

سواد هنری ، خلاقیت سازمانی ، فرآیندهای آموزشی ، تربیت هنری ، دوره ابتدایی