واکاوی تعیین کننده های رغبت به کار در میان آتش نشانان شهر مشهد

این پژوهش با هدف واکاوی تعیین کننده های رغبت به کار در میان آتش نشانان شهر مشهد انجام شد. رغبت به کار در مشاغل امدادی و پرخطر، به ویژه حرفه آتش نشانی، از عوامل مهم در حفظ کارآمدی، تعهد سازمانی، پایداری شغلی و کیفیت عملکرد کارکنان به شمار می رود. با توجه به ماهیت پیچیده و چندبعدی این مفهوم، در این مطالعه از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استفاده شد. جامعه مورد مطالعه شامل آتش نشانان عملیاتی، کارکنان ستادی و مدیران میانی سازمان آتش نشانی شهر مشهد بود که از میان آنان، ۱۲ نفر به صورت هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام گرفت و فرایند نمونه گیری تا زمان دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده های حاصل پس از پیاده سازی، از طریق کدگذاری و طبقه بندی مفهومی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که تعیین کننده های رغبت به کار در میان آتش نشانان در چهار مضمون اصلی قابل دسته بندی است: عوامل فردی و نگرشی، عوامل سازمانی و مدیریتی، عوامل محیط کار و روابط حرفه ای، و عوامل رشد، یادگیری و پیشرفت شغلی. در بعد فردی، علاقه به حرفه، احساس مفید بودن، تعهد، هدف مندی و خودکارآمدی از مهم ترین عوامل موثر بودند. در بعد سازمانی، حمایت مدیریتی، قدردانی، عدالت، شفافیت و فرصت های پیشرفت نقش اساسی داشتند. همچنین روابط همکارانه، اعتماد متقابل، ایمنی شغلی، تجهیزات مناسب و نظم کاری از جمله عوامل محیطی و حرفه ای اثرگذار بر رغبت به کار شناخته شدند. در بعد رشد و پیشرفت نیز آموزش های تخصصی، یادگیری مستمر، انتقال تجربه و امکان ارتقای شغلی از عوامل تقویت کننده رغبت به کار بودند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که رغبت به کار در میان آتش نشانان پدیده ای چندعاملی است و شکل گیری آن تنها به ویژگی های فردی محدود نمی شود، بلکه به شدت از کیفیت مدیریت، شرایط محیط کار، روابط حرفه ای و فرصت های رشد و پیشرفت تاثیر می پذیرد. بر این اساس، توجه هم زمان به ابعاد انسانی، مدیریتی و حرفه ای می تواند زمینه ارتقای رغبت به کار، کاهش فرسودگی شغلی و بهبود عملکرد آتش نشانان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

رغبت به کار ، آتش نشانان ، تحلیل مضمون ، عوامل سازمانی ، شهر مشهد.