عوامل ترویج دهنده تاب آوری در کودکان دارای اوتیسم مقطع ابتدایی در محیط های آموزشی فراگیر: یک مرور جامع بر عوامل فردی و محیطی

تاب آوری به عنوان یکی از مهم ترین عوامل محافظت کننده در رشد و سازگاری کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم، نقش مهمی در مواجهه با چالش های آموزشی، اجتماعی و هیجانی ایفا می کند. با توجه به افزایش توجه به آموزش فراگیر و ضرورت فراهم سازی فرصت های برابر آموزشی برای دانش آموزان دارای اوتیسم، شناسایی عوامل موثر بر تاب آوری این کودکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، مرور و تبیین عوامل ترویج دهنده تاب آوری در کودکان دارای اوتیسم مقطع ابتدایی در محیط های آموزشی فراگیر بود. این پژوهش با روش مرور روایتی و با بررسی مطالعات داخلی و خارجی منتشرشده در سال های اخیر انجام شد. یافته ها نشان داد که عوامل موثر بر تاب آوری را می توان در دو دسته کلی عوامل فردی و عوامل محیطی طبقه بندی کرد. در حوزه عوامل فردی، مهارت های اجتماعی و ارتباطی، تنظیم هیجان، خودکارآمدی، انعطاف پذیری شناختی، کارکردهای اجرایی، سلامت روان و بهره گیری از نقاط قوت فردی از مهم ترین عوامل ارتقای تاب آوری بودند. در حوزه عوامل محیطی نیز حمایت خانوادگی، مشارکت والدین، سلامت روان خانواده، جو مثبت مدرسه، نگرش حمایتی معلمان، روابط مثبت با همسالان، احساس تعلق به مدرسه و سیاست های آموزش فراگیر نقش تعیین کننده ای در شکل گیری و تقویت تاب آوری ایفا می کنند. نتایج نشان داد که تاب آوری در کودکان دارای اوتیسم حاصل تعامل پویا و چند سطحی میان ظرفیت های فردی و منابع حمایتی محیطی است. بنابراین، طراحی برنامه های آموزشی و حمایتی باید به صورت جامع و با تمرکز همزمان بر توانمند سازی فرد، خانواده، مدرسه و جامعه انجام گیرد تا زمینه رشد، مشارکت اجتماعی و موفقیت تحصیلی این کودکان فراهم شود.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، اختلال طیف اوتیسم ، آموزش فراگیر ، کودکان دوره ابتدایی ، عوامل فردی ، عوامل محیطی ، مهارت های اجتماعی