تحلیل عوامل تاخیر در پروژه های تاسیساتی شهری

تاخیر در پروژه های تاسیساتی شهری یکی از چالش های رایج مدیریت پروژه در محیط های شهری است که می تواند به افزایش هزینه ها، اختلال در خدمات عمومی، نارضایتی ذی نفعان و کاهش کارایی سرمایه گذاری های شهری منجر شود. هدف این پژوهش، شناسایی، طبقه بندی و اولویت بندی عوامل موثر بر تاخیر در پروژه های تاسیساتی شهری و ارائه پیشنهادهای کاربردی برای کاهش آن است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و از حیث گردآوری داده ها پیمایشی است. در گام نخست، با مرور ادبیات پژوهش و منابع علمی، فهرست اولیه عوامل تاخیر استخراج و در قالب ابعاد مدیریتی–سازمانی، مالی، فنی–اجرایی، تدارکات و نهادی–بین سازمانی دسته بندی شد. سپس با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و نظر خبرگان شامل مدیران پروژه، مهندسان مشاور، پیمانکاران و کارشناسان شهرداری و دستگاه های خدمات رسان، داده های لازم گردآوری گردید. روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از آمار توصیفی و روش های استنباطی و تکنیک های اولویت بندی (نظیر آزمون فریدمن/تحلیل عاملی/فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) انجام گرفت. نتایج نشان داد عوامل مدیریتی و هماهنگی بین سازمانی (از جمله ضعف برنامه ریزی و کنترل پروژه، تاخیر در تصمیم گیری ها و مجوزها، و ناهماهنگی میان سازمان های خدمات رسان) در کنار عوامل مالی (تاخیر در پرداخت ها و محدودیت نقدینگی) و عوامل فنی ویژه محیط شهری (معارضات تاسیساتی و نقص اطلاعات زیرسطحی) بیشترین نقش را در بروز تاخیر دارند. بر این اساس، ایجاد سازوکارهای یکپارچه برای مجوزها و هماهنگی، تقویت نظام کنترل پروژه، بهبود کیفیت اطلاعات زیرسطحی و مدیریت موثر تغییرات به عنوان راهکارهای کلیدی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

پروژه های تاسیساتی شهری ، تاخیر پروژه ، عوامل تاخیر ، مدیریت زمان ، هماهنگی بین سازمانی ، کنترل پروژه.