تحلیل اثر توسعه شبکه خطوط اتوبوسرانی بر کاهش تراکم ترافیک و آلودگی هوای شهر بندرعباس در چارچوب حمل ونقل پایدار

رشد سریع جمعیت شهری، افزایش مالکیت خودروهای شخصی و توسعه نامتوازن شبکه حمل ونقل، موجب تشدید تراکم ترافیک و آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای ایران شده است. شهر بندرعباس نیز به دلیل رشد جمعیتی، توسعه فعالیت های اقتصادی و افزایش تقاضای سفرهای درون شهری، با مشکلات قابل توجهی در حوزه حمل ونقل و کیفیت هوا مواجه است. در این میان، توسعه خطوط اتوبوسرانی به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای تحقق حمل ونقل پایدار، می تواند نقش موثری در کاهش استفاده از خودروهای شخصی، کاهش حجم ترافیک و کنترل انتشار آلاینده های جوی ایفا کند. هدف این پژوهش، ارزیابی نقش توسعه شبکه خطوط اتوبوسرانی در کاهش تراکم ترافیک و آلودگی هوای شهر بندرعباس با رویکرد حمل ونقل پایدار است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، مرور نظام مند منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی و بررسی گزارش های حوزه حمل ونقل شهری گردآوری شده است. در این مطالعه، اثرات توسعه خطوط اتوبوسرانی بر شاخص هایی نظیر کاهش استفاده از خودروهای شخصی، کاهش حجم ترافیک، کاهش زمان سفر، کاهش مصرف سوخت، کاهش انتشار آلاینده های هوا و افزایش رضایت شهروندان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه هدفمند و یکپارچه خطوط اتوبوسرانی، به ویژه در محورهای پرتردد شهری، می تواند سهم حمل ونقل عمومی در جابه جایی شهروندان را افزایش داده و در نتیجه موجب کاهش تراکم ترافیک، کاهش مصرف سوخت های فسیلی و بهبود کیفیت هوای شهری شود. همچنین یافته ها بیانگر آن است که موفقیت این سیاست، مستلزم نوسازی ناوگان، بهبود کیفیت خدمات، کاهش زمان انتظار مسافران، توسعه ایستگاه های استاندارد و هماهنگی میان برنامه ریزی حمل ونقل و توسعه شهری است. بر این اساس، توسعه خطوط اتوبوسرانی باید به عنوان یکی از محورهای اصلی سیاست گذاری حمل ونقل و مدیریت محیط زیست شهری در شهر بندرعباس مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اتوبوسرانی شهری ، ترافیک شهری ، آلودگی هوا ، حمل ونقل پایدار ، بندرعباس ، حمل ونقل عمومی ، مدیریت شهری.