طراحی چارچوب دوقلوی دیجیتال تاملی برای حکمرانی مشارکتی و دستیابی به شهرهای بی کربن

شهرهای هوشمند نسل جدید با چالش اساسی «مشارکت واقعی» شهروندان در فرآیندهای تصمیم گیری شهری مواجه هستند. دوقلوی دیجیتال شهری به عنوان یک ابزار نوین، امکان شبیه سازی پویا و تعامل دوسویه شهروندان با محیط های شهری را فراهم کرده است. با این حال، پژوهش های سیستماتیک نشان می دهد که بیش از ۸۰ درصد پروژه های دوقلوی دیجیتال در سطح «مشاوره» باقی مانده اند و به «توانمندسازی» و «اقتدار تصمیم گیری» شهروندان نرسیده اند. این مقاله با بهره گیری از مطالعه موردی شهر مونیخ در سال ۲۰۲۶ و استفاده از چارچوب جریان های چندگانه کینگدان، نشان می دهد که چگونه شهروندان عادی با استفاده از ابزارهای شبیه سازی مبتنی بر دوقلوی دیجیتال توانستند به عنوان «کارآفرینان سیاستی» عمل کرده و بر تصویب دستورکار بی کربنی شهر تاثیر مستقیم بگذارند. روش تحقیق این مقاله، ترکیبی از مرور نظام مند ادبیات (۵۵ منبع معتبر بین المللی) و تحلیل عمیق مطالعه موردی مونیخ است. بر اساس یافته ها، یک چارچوب چهارمرحله ای برای «دوقلوی دیجیتال تاملی» در ایران ارائه می شود که شامل: (۱) دسترسی و شفافیت، (۲) شبیه سازی و تعامل، (۳) ارائه پیشنهادات مبتنی بر شواهد، و (۴) تاثیرگذاری و تصمیم گیری است. این چارچوب بر مولفه های کلیدی مانند شفافیت الگوریتمی، اعتماد نهادی، سواد دیجیتال شهروندان، عدالت دیجیتال و پاسخگویی دوسویه تاکید دارد. نتایج نشان می دهد که پیاده سازی این چارچوب در کلان شهرهای ایران (به ویژه تهران، اصفهان و اهواز) می تواند ضمن کاهش ۲۵ تا ۴۰ درصدی شاخص های آلودگی هوا، زمینه ساز تحول از حکمرانی «داده محور بسته» به «حکمرانی مشارکتی شواهد بنیان» شود. این مقاله با ارائه پیشنهادهای عملی برای سیاست گذاران، مدیران شهری و نهادهای مدنی، نشان می دهد که دوقلوی دیجیتال نه فقط یک ابزار فنی، بلکه بستری برای بازتوزیع قدرت و دموکراتیزه سازی تصمیم گیری در شهرهای ایران است.

کلیدواژه ها:

دوقلوی دیجیتال تاملی ، حکمرانی مشارکتی ، کارآفرینان سیاستی ، شهر بی کربن ، شهر هوشمند انسان محور ، عدالت دیجیتال