بررسی تاثیر آیین سماع بر تغییرات کالبدی معماری در خانقاه شیخ صفی الدین اردبیلی

اصول معنوی و باورهای فرهنگی همواره نقش به سزایی در زندگی انسان سنتی داشته اند. اعتقاد عمیق به این اصول سبب تجلی آن در تمامی بخش های زندگی انسان سنتی می شده و درواقع همواره نوعی ارتباط و انسجام، میان تمام مولفه های فرهنگی از جمله ادبیات، عرفان، معماری، نگارگری، موسیقی، خطاطی و غیره برقرار بوده است که نمودهای آن در مفاهیم نمادین و نشانه ای در معماری ایران خاصه در معماری بناهای مذهبی و خانقاه ها قابل مشاهده است. عرفان و آموزه های معنوی همواره انسان را به شناخت خدایی یگانه که در اوج زیبایی و کمال است، دعوت می کند و تجلی این اصل در تمامی شاخه های هنر، ادبیات و معماری جامعه سنتی به وضوح قابل مشاهده بوده است. روش تحقیق مقاله حاضر، «توصیفی- تحلیلی» است که از ابزار گردآوری داده مشتمل بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی بهره می برد. در ضمن اساس کار بر اساس روش «تحلیل ساختاری» به تحلیل پلان و نقشه های فضای کالبدی معطوف شده است که با نحوه عرفان و مراتب سلوک العرفا قیاس می گردد. در پایان نیز ضمن اشاره به مراحل سلوک تصوف و وادی های عرفان اسلامی، مراتب تبلور کالبدی آنها در کالبد معماری مورد تدقیق قرار گرفته و مواردی چند در این رابطه به تفصیل و با تحلیل کالبدی مورد اشاره قرار خواهد گدفت.

کلیدواژه ها:

آیین سماع ، سلوک عرفانی ، مراتب عرفان ، خانقاه شیخ صفی الدین اردبیلی