نقش پروژه های عمرانی خردمقیاس در ارتقای سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی شهروندان در کامو و چوگان

شهرهای کوچک و متوسط در ایران، از جمله شهرهای کامو و چوگان، با چالش های متفاوتی نسبت به کلان شهرها روبرو هستند. در این شهرها، تمرکز صرف بر پروژه های کلان عمرانی اغلب با شکست در ایجاد رضایت پایدار شهروندی مواجه می شود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر پروژه های عمرانی خردمقیاس (Micro-scale Infrastructure Projects) بر ارتقای سرمایه اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان در دو شهر کامو و چوگان انجام شده است. فرضیه اصلی پژوهش آن است که مداخلات عمرانی کوچک مقیاس که با نیازهای محلی و هویت بومی همخوانی دارند، تاثیر معنادار و مستقیمی بر افزایش اعتماد بین فردی، هنجارهای مشارکت و شبکه های اجتماعی (مولفه های سرمایه اجتماعی) و در نتیجه ارتقای کیفیت زندگی ادراک شده دارند. روش تحقیق به صورت توصیفی-پیمایشی و با رویکرد ترکیبی (کیفی و کمی) طراحی شده است. جامعه آماری شامل ۵۰۰ نفر از شهروندان ساکن در محلات مختلف کامو و چوگان است که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سرمایه اجتماعی (سازگار و شریفی) و پرسشنامه کیفیت زندگی (WHOQOL-BREF) و نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران شهری و فعالان محلی بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین بهسازی معابر محلی، ساماندهی فضاهای عمومی کوچک، و اصلاح روشنایی شهری با متغیرهای سرمایه اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (ضریب بتا استاندارد شده ۰.۴۵ تا ۰.۶۲). همچنین، پروژه های خردمقیاس با کاهش هزینه های نگهداری، افزایش حس تعلق مکانی و کاهش نارضایتی های اجتماعی، نقش کاتالیزوری در توسعه پایدار ایفا می کنند. مقایسه آماری بین دو شهر نشان داد که در شهر کامو که بافت فرسوده تری دارد، تاثیر پروژه های خرد بر کیفیت زندگی بیشتر از چوگان است. این پژوهش نتیجه می گیرد که شهرداری ها باید پارادایم مدیریت شهری را از "مدیریت پروژه های کلان" به "مدیریت محله محور و خرد" تغییر دهند. پیشنهادات کاربردی شامل ایجاد صندوق های محلی برای پروژه های خرد، اولویت بندی پروژه ها بر اساس نیازسنجی مشارکتی شهروندان و تمرکز بر طراحی شهری هویت مند ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پروژه های خردمقیاس ، سرمایه اجتماعی ، کیفیت زندگی ، مدیریت شهری محله محور ، شهرهای کوچک (کامو و چوگان).