کاربرد مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و هوش مصنوعی در پایش نظارت بر پروژه های عمرانی شهرداری ها

رشد فزاینده پروژه های عمرانی شهری و محدودیت منابع مالی و انسانی، مدیریت دقیق و هوشمند این پروژه ها را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده است. در این میان، مدل سازی اطلاعات ساختمان (Building Information Modeling – BIM) به عنوان یک پارادایم نوین در مدیریت پروژه های ساختمانی، و هوش مصنوعی (AI) به عنوان ابزاری توانمند برای تحلیل داده، پیش بینی انحراف و خودکارسازی فرآیندهای نظارتی، دو فناوری مکمل هستند که ترکیب آن ها ظرفیت بی سابقه ای برای ارتقای کیفیت پایش پروژه های عمرانی شهرداری ها ایجاد می کند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی کاربردهای عملی BIM و هوش مصنوعی در فرآیند پایش و نظارت بر پروژه های عمرانی شهرداری ها، با تمرکز بر سه محور کاهش خطای انسانی در نظارت، پیش بینی هوشمند هزینه های مازاد، و مدیریت دقیق زمان بندی پیمانکاران است. پژوهش با رویکرد ترکیبی کیفی، کمی و تطبیقی انجام شده است. در بخش کیفی از مصاحبه عمیق با ۲۴ نفر از متخصصان عمران، ناظران پروژه، و مدیران فنی شهرداری ها استفاده شده است. در بخش کمی، داده های کمی از ۴۵ پروژه عمرانی شهری در شهرداری های استان البرز و تهران جمع آوری و تحلیل شده اند. رویکرد تطبیقی نیز با مطالعه تجارب پیشرو در کشورهای آمریکا، انگلستان، سنگاپور و نمونه های داخلی ایران انجام پذیرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که یکپارچه سازی BIM با الگوریتم های یادگیری ماشین می تواند انحراف از زمان بندی را تا ۵۲ درصد و هزینه های مازاد را تا ۴۱ درصد کاهش دهد. همچنین استفاده از دوربین های هوشمند و پردازش تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی، خطای انسانی در نظارت فیزیکی پروژه ها را تا ۶۸ درصد کاهش می دهد. سه فرضیه اصلی پژوهش در سطح معنی داری مناسب تایید شدند. پژوهش در پایان با ارائه چارچوب پیاده سازی بومی، پیشنهادات عملی، و پنج موضوع پیشنهادی برای تحقیقات آینده به اتمام می رسد.

کلیدواژه ها:

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، هوش مصنوعی ، نظارت پروژه های عمرانی ، شهرداری ، مدیریت هزینه و زمان