اخلاق دیجیتال و تربیت معنوی در عصر هوش مصنوعی: واکاوی نقش آموزه های دینی در مواجهه با چالش های زیست بوم دیجیتال

ظهور و فراگیری هوش مصنوعی (AI) و شبکه های اجتماعی، صرفا یک تحول ابزاری نیست، بلکه دگرگونی بنیادینی در ساحت زیست جهان انسان معاصر ایجاد کرده است. امروزه هوش مصنوعی با الگوریتم های پیش بینی کننده، نه تنها رفتارهای بیرونی، بلکه فرآیندهای تصمیم گیری و انتخاب های اخلاقی انسان را نیز تحت تاثیر قرار داده است. این مقاله با رویکردی کیفی و توصیفی، به واکاوی چالش های اخلاقی این عصر پرداخته و ضرورت «تربیت معنوی» را به عنوان راهکاری برای بازسازی عاملیت انسانی در برابر سلطه تکنولوژی تبیین می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در غیاب یک نظام اخلاقی متعالی، انسان به سوی نوعی «انفعال دیجیتال» سوق داده می شود؛ لذا بازخوانی مفاهیمی نظیر حکمت، تفکر و خودشناسی در قالب آموزش های تربیتی، می تواند به مثابه قطب نمایی اخلاقی، فرد را از سرگردانی در فضای الگوریتم محور نجات دهد. این پژوهش در نهایت بر گذار از سواد رسانه ای سنتی به «سواد اخلاقی-معنوی» تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

اخلاق دیجیتال ، هوش مصنوعی ، تربیت معنوی ، سواد اخلاقی ، زیست بوم دیجیتال