تاثیر گردش شغلی مبتنی بر شایستگی بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان: مطالعه موردی شهرداری منطقه ده شیراز

پویایی محیط های شهری، ارائه خدمات مستمر و باکیفیت را به اولویتی انکارناپذیر در مدیریت شهری بدل ساخته است. شهرداری ها به عنوان نهادهای اجرایی محلی، به شدت به سرمایه انسانی توانمند، منعطف و راضی وابسته اند. یکی از راهکارهای توسعه منابع انسانی که در سال های اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده، گردش شغلی است؛ بااین حال، اجرای نامناسب آن بدون در نظر گرفتن تناسب شایستگی های فردی می تواند به کاهش رضایت شغلی و تضعیف تعهد سازمانی بینجامد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر گردش شغلی مبتنی بر شایستگی بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان شهرداری منطقه ده شیراز انجام شده است. در این مسیر، مدلی مفهومی تدوین شد که در آن ابعاد تناسب شایستگی-شغل، فرصت یادگیری و توسعه، و غنی سازی شغلی به عنوان مولفه های سازنده گردش شغلی هوشمند، متغیرهای مکنون رضایت شغلی و تعهد سازمانی را تبیین می کنند. پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری کلیه کارکنان شهرداری منطقه ده شیراز بودند که بر اساس فرمول کوکران و با سطح اطمینان ۹۵ درصد، نمونه ای به حجم ۸۲ نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار سنجش شامل پرسشنامه محقق ساخته گردش شغلی مبتنی بر شایستگی (با سه بعد اصلی، ۱۵ گویه)، پرسشنامه استاندارد رضایت شغلی مینه سوتا (MSQ) فرم کوتاه (۲۰ گویه) و پرسشنامه تعهد سازمانی آلن و مایر (۱۸ گویه) بود. روایی محتوایی ابزارها توسط اساتید دانشگاهی تایید و پایایی آنها با آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۸۲ محاسبه شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و در دو سطح توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه گام به گام) صورت پذیرفت. یافته ها نشان دادند که میانگین رضایت شغلی و تعهد سازمانی در حد متوسط و گردش شغلی مبتنی بر شایستگی اندکی بالاتر از حد میانه قرار دارد. نتایج همبستگی حاکی از روابط مثبت و معنادار میان هر سه بعد گردش شغلی مبتنی بر شایستگی با رضایت شغلی و نیز با تعهد سازمانی بود (p<۰.۰۱). تحلیل رگرسیون آشکار ساخت که تناسب شایستگی-شغل و غنی سازی شغلی به طور مشترک ۴۷ درصد از واریانس رضایت شغلی و ۳۸ درصد از واریانس تعهد سازمانی را تبیین می کنند. در مقابل، بعد فرصت یادگیری و توسعه به تنهایی قدرت پیش بینی معناداری نداشت. این نتایج گویای آن است که طراحی مسیرهای گردش شغلی بر مبنای تحلیل شایستگی های فردی و غنی سازی محتوای مشاغل مقصد، نقشی دوگانه در تقویت همزمان حس رضایت و تعلق سازمانی ایفا می کند. دلالت های پژوهش برای مدیریت شهری آن است که نظام جانشین پروری و چرخش های شغلی باید از رویه های سنتی و سلیقه ای فاصله گرفته و بر پایه اطلس شایستگی کارکنان و طراحی مجدد شغل پیاده سازی شوند تا هم بهزیستی کارکنان و هم چابکی سازمانی ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

گردش شغلی مبتنی بر شایستگی ، رضایت شغلی ، تعهد سازمانی ، شهرداری ، مدیریت منابع انسانی