الگوی ساختاری تاثیر مدیریت سرمایه انسانی دانش محور بر نوآوری سازمانی: تبیین نقش میانجی شبکه های اجتماعی درون سازمانی (مورد مطالعه: شهرداری منطقه ۱۰ شیراز)

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر مدیریت سرمایه انسانی دانش محور (دانش آفرینی، تسهیم دانش و توانمندسازی دانشی) بر عملکرد نوآورانه سازمانی با میانجی گری شبکه های اجتماعی درون سازمانی (سرمایه اجتماعی ساختاری، رابطه ای و شناختی) در شهرداری منطقه ده شیراز است. اهمیت موضوع از آن جا نشات می گیرد که شهرداری ها به عنوان نهادهای خدمات محور، برای پاسخگویی به مطالبات شهروندی، نیازمند تبدیل دانش ضمنی کارکنان به نوآوری های فرایندی و خدماتی هستند. بااین حال، شکاف نظری در خصوص سازوکار پیونددهنده اقدامات دانش بنیان منابع انسانی و خروجی های نوآورانه از رهگذر پیوندهای اجتماعی در بستر مدیریت محلی ایران مشهود است. این مطالعه با اتکا بر نظریه سرمایه اجتماعی و دیدگاه منبع محور، مدلی یکپارچه را آزمون می کند. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) است. جامعه آماری کلیه کارکنان شهرداری منطقه ده شیراز بودند که بر اساس فرمول کوکران و با سطح اطمینان ۹۵ درصد، نمونه ای به حجم ۸۲ نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ای ترکیبی با ۴۳ گویه برگرفته از مقیاس های استاندارد چن و هوانگ (۲۰۰۹) برای مدیریت منابع انسانی مبتنی بر دانش، ناهاپیت و گوشال (۱۹۹۸) برای سرمایه اجتماعی، و جیمنز-جیمنز و سانز-واله (۲۰۱۱) برای عملکرد نوآورانه بود که روایی محتوایی آن توسط خبرگان و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تاییدی، و پایایی آن با آلفای کرونباخ (بالای ۰.۸۱) تایید شد. نتایج نشان داد مدیریت سرمایه انسانی دانش محور بر شبکه های اجتماعی درون سازمانی (t=۹.۴۳, β=۰.۵۷) و عملکرد نوآورانه (t=۶.۱۷, β=۰.۴۴) اثر مثبت و معنادار دارد. همچنین تاثیر سرمایه اجتماعی بر نوآوری سازمانی (t=۵.۸۹, β=۰.۴۱) معنادار بوده و نقش میانجی جزئی سرمایه اجتماعی در رابطه بین مدیریت دانش محور و نوآوری با اندازه اثر غیرمستقیم (t=۴.۹۱, β=۰.۲۳۴) تایید شد. تحلیل ابعاد نشان داد سرمایه اجتماعی رابطه ای (اعتماد و هنجارهای همیاری) قوی ترین پیش بینی کننده نوآوری خدماتی است. بر اساس نتایج، مدیریت منابع انسانی مبتنی بر دانش از طریق تقویت زبان مشترک، اعتماد و تراکم تعاملات، فضای روان شناختی مساعد برای ترکیب ایده ها و ریسک پذیری کارکنان فراهم می سازد که به بهبود و ابداع خدمات شهری می انجامد. پیامدهای کاربردی پژوهش برای برنامه ریزان شهری، طراحی نظام جبران خدمات دانشی، گروه های کاری میان وظیفه ای و توسعه رهبری تحول آفرین به منظور انباشت سرمایه اجتماعی و تسریع نوآوری سازمانی در شهرداری ها را شامل می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت سرمایه انسانی دانش محور ، سرمایه اجتماعی درون سازمانی ، عملکرد نوآورانه ، شهرداری شیراز ، مدل سازی معادلات ساختاری.