واکاوی نقش میانجی کمال گرایی شغلی در رابطه بین انتظارات نقش شغلی و پایداری مسیر شغلی: پژوهشی در شهرداری منطقه ده شیراز

پایداری مسیر شغلی به عنوان توانایی حفظ استمرار، انطباق پذیری و تاب آوری در طول زمان، یکی از دغدغه های اصلی مدیران سرمایه انسانی در بخش دولتی است که با چالش های بی ثباتی شغلی و فرسودگی مواجه است. از سوی دیگر، انتظارات نقش شغلی به عنوان پیش آیند مهم رفتارها و نگرش های کارکنان، مسیر حرکت شغلی آنان را شکل می دهد. بااین حال، سازوکار اثرگذاری این انتظارات بر پایداری شغلی، به ویژه در بستر سازمان های بوروکراتیک شهرداری ها، کمتر بررسی شده است. یکی از این سازوکارها می تواند کمال گرایی شغلی باشد که به عنوان یک ویژگی شخصیتی-شغلی، شامل استانداردهای بالای عملکردی و نگرانی از خطاهاست و نقشی دوگانه در تسهیل یا تضعیف مسیر شغلی ایفا می کند. هدف این پژوهش، تدوین و آزمون یک مدل ساختاری به منظور تبیین تاثیر انتظارات نقش شغلی بر پایداری مسیر شغلی با میانجی گری کمال گرایی شغلی در میان کارکنان شهرداری منطقه ده شیراز است. این مطالعه از منظر هدف، کاربردی و از حیث گردآوری داده ها، توصیفی-همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان رسمی و قراردادی شهرداری منطقه ده شیراز بود. ابزار گردآوری داده ها سه پرسشنامه استاندارد و تعدیل شده شامل مقیاس انتظارات نقش شغلی (با اقتباس از پرسشنامه قرارداد روان شناختی روسو و مقیاس خود آینده شغلی)، مقیاس کمال گرایی شغلی (برگرفته از ابعاد معیارهای شخصی و نگرانی از اشتباهات فراست و همکاران) و مقیاس پایداری مسیر شغلی (بر اساس مدل دی ووس و همکاران شامل تاب آوری، انطباق پذیری و استمرار) بود. روایی صوری و محتوایی توسط ۷ متخصص تایید و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تاییدی و شاخص های روایی واگرا و همگرا احراز گردید. پایایی با آلفای کرونباخ (بالای ۰.۸۳ برای همه سازه ها) تایید شد. تحلیل داده ها در دو بخش توصیفی و استنباطی با استفاده از SPSS-۲۶ و AMOS-۲۴ و آزمون بوت استرپ برای اثرات غیرمستقیم صورت گرفت. نتایج نشان داد انتظارات نقش شغلی بر پایداری مسیر شغلی اثر مستقیم و مثبت دارد (P<۰.۰۰۱, β=۰.۴۱). همچنین این انتظارات بر کمال گرایی شغلی اثر مستقیم و مثبت دارد (P<۰.۰۰۱, β=۰.۳۷). کمال گرایی شغلی نیز بر پایداری مسیر شغلی اثر مستقیم و مثبت دارد (P<۰.۰۰۱, β=۰.۳۳). تحلیل میانجی گری با بوت استرپ نشان داد که اثر غیرمستقیم انتظارات نقش شغلی از طریق کمال گرایی شغلی بر پایداری مسیر شغلی معنادار است (۱۲۲.۰=β، فاصله اطمینان ۰.۰۶۱ تا ۰.۱۸۸). از آن جا که اثر مستقیم در حضور میانجی همچنان معنادار باقی ماند، نقش میانجی گری جزئی کمال گرایی شغلی تایید شد. مدل نهایی توانست ۴۷ درصد از واریانس پایداری مسیر شغلی را تبیین کند. این یافته ها دلالت بر آن دارد که کارکنانی که انتظارات شفاف و مثبتی از نقش خود دارند، از طریق تعیین استانداردهای بالای شخصی (کمال گرایی سازگارانه)، تاب آوری و استمرار شغلی خود را تقویت می کنند. این پژوهش برای مدیران شهرداری کاربردهای عملی در زمینه طراحی شرح شغل های شفاف، مدیریت انتظارات و توسعه برنامه های پرورش کمال گرایی سالم فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

انتظارات نقش شغلی ، پایداری مسیر شغلی ، کمال گرایی شغلی ، مدل سازی معادلات ساختاری ، شهرداری شیراز.