نقش مدیر مدرسه در ایجاد انگیزه، امید و نشاط آموزشی

هدف پژوهش: مدیر مدرسه به عنوان رهبر آموزشی، نقش اساسی در ایجاد محیطی پویا، انگیزه بخش و امیدآفرین برای معلمان و دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در ایجاد انگیزه، امید و نشاط آموزشی و شناسایی مهم ترین مولفه های مدیریتی موثر بر این متغیرها در مدارس انجام شد.شیوه پژوهش: این پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) و طرح متوالی اکتشافی در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ انجام شد. در مرحله کیفی، با ۲۴ نفر از مدیران مدارس، معاونان آموزشی و معلمان با سابقه، مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت و داده ها با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله کمی، ۳۸۰ نفر از معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته نقش مدیر در ایجاد انگیزه آموزشی و پرسشنامه نشاط و امید آموزشی بود که پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۹۱ و ۰/۸۸ تایید شد. داده های کمی با استفاده از آزمون t مستقل، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند.یافته ها: تحلیل کیفی پنج مضمون اصلی شامل «رهبری الهام بخش مدیر»، «حمایت عاطفی و حرفه ای از معلمان»، «ایجاد فضای مشارکتی»، «قدردانی و تشویق کارکنان» و «توسعه فرهنگ امید و نشاط» را آشکار ساخت. یافته های کمی نشان داد که بین عملکرد مدیر مدرسه و میزان انگیزه، امید و نشاط آموزشی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰۰۱/۰>P). همچنین رهبری الهام بخش و حمایت حرفه ای مدیر توانستند حدود ۴۳ درصد از واریانس انگیزه آموزشی را پیش بینی کنند.نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد مدیرانی که با رویکرد مشارکتی، حمایتگر و انگیزه بخش مدارس را اداره می کنند، نقش موثری در افزایش امید، نشاط، انگیزه شغلی معلمان و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان دارند. بنابراین تقویت شایستگی های رهبری آموزشی مدیران مدارس می تواند یکی از راهبردهای مهم ارتقای کیفیت نظام آموزشی باشد.

کلیدواژه ها:

مدیر مدرسه ، انگیزه آموزشی ، امید ، نشاط آموزشی ، رهبری آموزشی ، مدیریت مدرسه