بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

افت تحصیلی یکی از مهم ترین چالش های نظام های آموزشی در سراسر جهان به شمار می رود که آثار آن نه تنها بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان، بلکه بر رشد فردی، اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز تاثیرگذار است. در دوره ابتدایی، که زیربنای شکل گیری شخصیت، مهارت های شناختی و نگرش دانش آموز نسبت به یادگیری محسوب می شود، بروز افت تحصیلی می تواند پیامدهای بلندمدتی بر فرایند آموزش و زندگی آینده افراد داشته باشد. عوامل گوناگونی همچون شرایط خانوادگی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی، ویژگی های فردی دانش آموز، کیفیت تدریس معلمان، امکانات آموزشی مدارس، انگیزش تحصیلی، سلامت روان، سبک های فرزندپروری و تعامل میان خانه و مدرسه در ایجاد یا تشدید افت تحصیلی نقش دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر افت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی با تکیه بر یافته های پژوهش های داخلی است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعه کتابخانه ای انجام شده و تلاش دارد با مرور دیدگاه های نظری و نتایج پژوهش های معتبر، تصویری جامع از مهم ترین عوامل موثر بر افت تحصیلی ارائه دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که افت تحصیلی حاصل تعامل عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی است و هیچ عامل واحدی به تنهایی قادر به تبیین این پدیده نیست. بنابراین، کاهش افت تحصیلی مستلزم برنامه ریزی جامع، همکاری خانواده و مدرسه، ارتقای کیفیت آموزش، توانمندسازی معلمان، افزایش انگیزش یادگیری، شناسایی به موقع دانش آموزان در معرض خطر و بهره گیری از خدمات مشاوره ای است. نتایج این پژوهش می تواند برای مدیران آموزشی، معلمان، مشاوران مدارس و پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت در طراحی برنامه های پیشگیرانه و مداخله ای سودمند باشد (سیف، ۱۴۰۰؛ شکرکن، ۱۳۹۶).

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، پیشرفت تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، خانواده ، مدرسه ، آموزش ابتدایی