تحلیل جایگاه مسئولیت اجتماعی دانشجویان در تحقق اهداف فرهنگی-اجتماعی سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران

مسئولیت اجتماعی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در گفتمان توسعه فرهنگی و اجتماعی، نقش مهمی در شکل دهی به کنش های آگاهانه و متعهدانه شهروندان، به ویژه دانشجویان ایفا می کند. در این میان، دانشگاه به عنوان نهاد تربیت سرمایه انسانی و تولید دانش، بستر اصلی پرورش نسل مسئول و مشارکت جو محسوب می شود. از سوی دیگر، سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴ بر تحقق جامعه ای توسعه یافته، برخوردار از هویت اسلامی–ایرانی، سرمایه اجتماعی بالا، عدالت اجتماعی و مشارکت فعال عمومی تاکید دارد. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که مسئولیت اجتماعی دانشجویان چه جایگاهی در تحقق اهداف فرهنگی–اجتماعی سند چشم انداز دارد؟ این پژوهش با رویکردی تحلیلی–اسنادی و با بهره گیری از تحلیل مفهومی، به بررسی ابعاد مسئولیت اجتماعی دانشجویان و تطبیق آن با اهداف فرهنگی–اجتماعی مندرج در سند پرداخته است. یافته ها نشان می دهد میان ابعاد شناختی، نگرشی، رفتاری و اخلاقی مسئولیت اجتماعی دانشجویان و اهداف سند، هم راستایی مفهومی قابل توجهی وجود دارد. با این حال، شکاف هایی در سطح سیاست گذاری دانشگاهی و نهادینه سازی این مسئولیت مشاهده می شود. بر این اساس، تقویت رویکرد جامعه محور در دانشگاه ها و بازتعریف کارکرد تربیتی آن ها می تواند زمینه ساز تحقق موثر اهداف فرهنگی–اجتماعی کشور باشد. پژوهش پیشنهاد می کند که با نهادینه سازی نظام آموزشی جامعه محور، ایجاد ساختار رسمی برای فعالیت های داوطلبانه و تدوین شاخص های ارزیابی، ظرفیت مسئولیت اجتماعی دانشجویان برای تحقق اهداف سند به حداکثر برسد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت اجتماعی ، دانشجویان ، توسعه فرهنگی ، سند چشم انداز ، سرمایه اجتماعی