بررسی وضعیت معاملات صالح و متصالح بعد از انعقاد عقد صلح عمری

عقد صلح عمری به عنوان یکی از نهادهای مهم حقوقی، ابزاری کارآمد برای انتقال مالکیت اموال همراه با حفظ حق انتفاع برای مصالح تا پایان عمر وی محسوب می شود و در سال های اخیر به دلیل کارکردهای اقتصادی و خانوادگی آن مورد توجه گسترده قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت حقوقی معاملات و تصرفات مصالح و متصالح پس از انعقاد عقد صلح عمری و تبیین حدود اختیارات هر یک از طرفین انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که پس از انتقال مالکیت عین به متصالح و باقی ماندن حق انتفاع برای مصالح، حدود اعتبار معاملات بعدی طرفین نسبت به مال موضوع صلح چگونه تعیین می شود و آثار حقوقی این معاملات چیست. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای، قوانین موضوعه، نظریات حقوقدانان و رویه قضایی است. یافته های تحقیق نشان می دهد که با انعقاد عقد صلح عمری، مالکیت عین مال به متصالح منتقل می شود و مصالح صرفا از حق انتفاع یا حقوق مقرر در عقد برخوردار است؛ بنابراین معاملات ناقل مالکیت توسط مصالح نسبت به عین مال اصولا فاقد اعتبار بوده، در حالی که متصالح به عنوان مالک می تواند نسبت به مال مورد صلح معامله کند، مشروط بر اینکه حقوق انتفاعی مصالح را رعایت نماید. همچنین نتایج پژوهش بیانگر آن است که صلح عمری با ایجاد تفکیک میان مالکیت و انتفاع، زمینه کاهش اختلافات ارثی و تامین امنیت حقوقی طرفین را فراهم می کند، اما ابهام در حدود اختیارات معاملاتی طرفین می تواند منشا دعاوی متعدد شود. ازاین رو تبیین دقیق آثار حقوقی معاملات مصالح و متصالح پس از انعقاد عقد صلح عمری نقش مهمی در استقرار روابط حقوقی و جلوگیری از تعارض منافع خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

معاملات ، صالح ، متصالح ، انعقاد ، عقد ، صلح عمری