کاربرد قراردادهای هوشمند در خوداجرایی تعهدات تجاری بین الملل

گسترش فناوری بلاکچین و ظهور قراردادهای هوشمند، تحولات چشمگیری در حوزه تجارت بین الملل ایجاد کرده است. قراردادهای هوشمند به عنوان برنامه های رایانه ای خوداجرا که بر بستر بلاکچین فعالیت می کنند، امکان اجرای خودکار تعهدات قراردادی را بدون نیاز به مداخله اشخاص ثالث فراهم می سازند. این ویژگی می تواند بسیاری از چالش های سنتی تجارت بین الملل از جمله هزینه های مبادله، تاخیر در اجرای تعهدات، ریسک عدم ایفای قرارداد و اختلافات ناشی از تفسیر مفاد قراردادی را کاهش دهد. در روابط تجاری فرامرزی، قراردادهای هوشمند با بهره گیری از شفافیت، امنیت، تغییرناپذیری داده ها و قابلیت اجرای خودکار شروط از پیش تعیین شده، موجب افزایش اعتماد میان طرفین و تسهیل فرآیندهای تجاری می شوند. با این حال، استفاده از این فناوری با چالش های حقوقی متعددی نظیر تعیین قانون حاکم، صلاحیت قضایی، مسئولیت ناشی از خطاهای نرم افزاری، شناسایی هویت طرفین و اعتبار حقوقی قراردادهای هوشمند در نظام های حقوقی مختلف مواجه است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی به بررسی نقش قراردادهای هوشمند در خوداجرایی تعهدات تجاری بین الملل پرداخته و ضمن تبیین مزایا و ظرفیت های این فناوری، چالش ها و موانع حقوقی آن را مورد مطالعه قرار می دهد. نتایج تحقیق نشان می دهد که قراردادهای هوشمند می توانند به عنوان ابزاری موثر در افزایش کارایی و امنیت معاملات بین المللی مورد استفاده قرار گیرند، اما بهره برداری کامل از ظرفیت های آن ها مستلزم تدوین مقررات حقوقی متناسب و ایجاد هماهنگی میان نظام های حقوقی مختلف است.

کلیدواژه ها:

قرارداد هوشمند ، بلاکچین ، تجارت بین الملل ، خوداجرایی قرارداد ، تعهدات قراردادی ، فناوری های نوین حقوقی.