تاثیر نهر فدن و جوی شاه در شکل گیری کاخ های صفوی

هدف این مقاله توصیف، تحلیل انتقادی و تبیین نقش محوری دو سیستم آبیاری باستانی، یعنی “نهر فدن” و “جوی شاه”، در شکل گیری، توسعه و پایداری کالبدی، فضایی و منظرین کاخ های صفوی در اصفهان است. این پژوهش با اتکا بر رویکردی تحلیلی-توصیفی و کتابخانه ای، ضمن مرور پیشینه های پژوهشی جدید (به ویژه شش سال اخیر) و تمرکز بر منابع داخلی، به دنبال شناسایی و تبیین پیچیدگی های تعامل میان مهندسی آب و معماری باغ-کاخ های صفوی است. یافته ها نشان می دهند که نه تنها تامین آب، بلکه کیفیت، کمیت و شیوه توزیع آن از طریق این دو شبکه آبی، نقش تعیین کننده ای در انتخاب مکان، طراحی کالبدی، تعریف فضاهای داخلی و خارجی، و آفرینش باغ شهر ایده آل صفوی داشته است. این مقاله با برجسته سازی جنبه های نوآورانه در بهره برداری از منابع آبی و تاثیر آن بر ایدئولوژی و قدرت صفوی، تلاش می کند تا شکاف های پژوهشی موجود در درک جامع این ارتباط حیاتی را شناسایی کرده و مسیرهای پژوهشی آتی را برای تعمیق دانش در این حوزه پیشنهاد نماید. بررسی موردی این دو سیستم آبی در بستر اصفهان صفوی، نه تنها معماری این دوره را از منظری نو تحلیل می کند، بلکه ارتباط تنگاتنگ فرهنگ، طبیعت، فناوری و قدرت را در شکل دهی به فضاهای زیستی و حکومتی تبیین می نماید.