معماری ترکیبی آینده پول: تحلیل هم زیستی نقد، سپرده توکنیزه شده، استیبل کوین و ارز دیجیتال بانک مرکزی

دیجیتالی شدن اقتصاد و ظهور اشکال نوین پول، پرسش بنیادینی را پیش روی نظام های پولی قرار داده است: آینده پول از آن کدام شکل خواهد بود؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به مرور نظام مند ادبیات نظری و تجربی، این فرضیه را بررسی می کند که آینده نظام پولی نه در جایگزینی کامل یک شکل پول با اشکال دیگر، بلکه در شکل گیری یک «معماری ترکیبی» است که در آن وجه نقد، سپرده های بانکی توکنیزه شده، استیبل کوین های تحت نظارت و ارز دیجیتال بانک مرکزی در کنار یکدیگر و در نقش های کارکردی متمایز هم زیستی می کنند. یافته های پژوهش نشان می دهد هر یک از این اشکال پول در ابعادی چون ریسک اعتباری، برنامه پذیری، حریم خصوصی، دسترسی برون خط و کارایی پرداخت های فرامرزی مزیت نسبی متفاوتی دارند و همین تمایز کارکردی، در کنار ناهمگونی ترجیحات کاربران، منطق اقتصادی هم زیستی آن ها را توضیح می دهد. تحلیل تعاملات دوبه دوی اشکال پول نشان می دهد رابطه ارز دیجیتال بانک مرکزی با سپرده توکنیزه شده در طراحی مناسب رابطه ای مکمل، و رابطه آن با استیبل کوین ترکیبی از جانشینی رقابتی و انضباط بخشی است. در این معماری، پول بانک مرکزی به مثابه لنگر اعتماد و واحد محاسبه مشترک عمل می کند و نوآوری بخش خصوصی درون چارچوبی از الزامات احتیاطی، تعامل پذیری و حمایت از مصرف کننده توسعه می یابد. مقاله همچنین ریسک های کلیدی گذار، از جمله خطر حذف واسطه گری بانکی، بی ثباتی استیبل کوین ها، فرسایش حریم خصوصی و به حاشیه رفتن نقد را در قالب سه سناریوی آینده تحلیل و دلالت های سیاستی آن را برای اقتصادهایی نظیر ایران استخراج می کند.

کلیدواژه ها:

ارز دیجیتال بانک مرکزی ، استیبل کوین ، سپرده توکنیزه شده ، پول نقد ، معماری پولی ترکیبی