مدل سازی یادگیری ترکیبی (Blended Learning) با تمرکز بر روانشناسی شناختی برای بهبود انگیزه در آموزش های مهارت محور

گسترش فناوری های آموزشی و تغییر نیازهای بازار کار موجب شده است که آموزش های مهارت محور بیش از گذشته به رویکردهای نوین یادگیری وابسته شوند. یکی از مهم ترین این رویکردها، یادگیری ترکیبی (Blended Learning) است که با تلفیق آموزش حضوری و آموزش الکترونیکی، زمینه ایجاد یادگیری عمیق تر، مشارکت فعال فراگیران و افزایش انعطاف پذیری آموزشی را فراهم می کند. با وجود مزایای متعدد این الگو، موفقیت آن تا حد زیادی به توجه هم زمان به فرایندهای شناختی یادگیرندگان وابسته است. روانشناسی شناختی با تمرکز بر نحوه پردازش اطلاعات، حافظه، توجه، انگیزش، یادگیری معنادار و حل مسئله، چارچوبی مناسب برای طراحی محیط های یادگیری ترکیبی ارائه می دهد. پژوهش حاضر با هدف مدل سازی یادگیری ترکیبی مبتنی بر اصول روانشناسی شناختی به منظور بهبود انگیزه در آموزش های مهارت محور انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور نظام مند منابع علمی معتبر فارسی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تلفیق اصول روانشناسی شناختی از جمله فعال سازی دانش پیشین، کاهش بار شناختی، بازخورد مستمر، یادگیری خودتنظیم، پردازش عمیق اطلاعات، تمرین توزیعی و تعامل مستمر در طراحی محیط های یادگیری ترکیبی، موجب افزایش انگیزه درونی، خودکارآمدی، درگیری شناختی، پایداری یادگیری و ارتقای عملکرد فراگیران در آموزش های مهارت محور می شود. همچنین نتایج نشان می دهد که طراحی هدفمند فعالیت های حضوری و مجازی بر اساس ویژگی های شناختی یادگیرندگان می تواند کیفیت آموزش، میزان مشارکت، رضایت آموزشی و انتقال یادگیری به محیط واقعی کار را به شکل معناداری افزایش دهد. در پایان، پیشنهادهایی برای برنامه ریزان آموزشی، طراحان محیط های یادگیری و پژوهشگران حوزه آموزش مهارت محور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

یادگیری ترکیبی ، روانشناسی شناختی ، انگیزه یادگیری ، آموزش مهارت محور ، یادگیری الکترونیکی ، یادگیری خودتنظیم ، بار شناختی ، طراحی آموزشی